çay: thee en zijn uitgangen

Het idee

Çay eindigt op y, een medeklinker, en de laatste klinker is a, een achterklinker. Daarom nemen de uitgangen hun achtervormen aan (-lar, -ı, -a, -da, -dan) en verandert het woord zelf nooit: geen verzachting, geen extra letter. çaylar, çayı, çaya, çayda, çaydan, çayım, çayımız.

Voorbeelden

• Annem çay içiyor.Mijn moeder drinkt thee.Thee in het algemeen staat zonder accusatief: çay içiyorum. Çayı içiyorum zou een bepaalde thee zijn die jullie allebei kennen.
• Annem çayı getiriyor.Mijn moeder brengt de thee.Dit is een bepaalde thee, dus çay krijgt de accusatief -ı. De uitgang sluit direct aan op de y: çayı, niet çayyı.
• Çaya şeker koyuyorum.Ik doe suiker in de thee.De datief -a geeft aan waar de suiker in gaat. Çay eindigt al op y, dus er komt geen tussenletter bij: çaya.
• Üç çay lütfen.Drie thee, alstublieft.Ook bij drie glazen blijft çay na het getal enkelvoud. Üç çaylar is fout.
• Çayın hazır.Je thee is klaar.Hier is -ın het bezitsachtervoegsel je, geen genitief. Dezelfde letters kunnen ook van de thee betekenen; de rest van de zin beslist.
• çaylartheeënçay·larHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats
• çayımızonze theeçay·ımız-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: ons en onze
• çaylarımızdanvan onze theeënçay·larHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats·ımız-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: ons en onze·dan-den / -dan / -ten / -tan: van, uit
• Çaydan sonra yürüyoruz.Na de thee gaan we wandelen.Het woord sonra (na) vraagt om de ablatief: çaydan sonra. De y is stemhebbend, dus de uitgang is -dan, niet -tan.

Let op

Kopieer niet araba → arabaya. Na een klinker is de tussenletter y nodig, maar çay eindigt al op y, dus de klinkeruitgang sluit direct aan: çaya, çayı, nooit çayya of çayyı.

Probeer het zelf

1. Voeg de datief toe aan çay (thee): aan de thee.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   çaya

   çaya: de laatste klinker a is een achterklinker, dus de datief is -a; de y is al een medeklinker, dus er komt geen tweede y.

2. Zet çay (thee) in de accusatief: Mijn moeder brengt de thee.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   çayı

   çayı: het gaat om een bepaalde thee, dus de accusatief; de achterklinker a geeft -ı, dat direct na de y komt.

3. Voeg aan çay (thee) het bezit onze toe: onze thee.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   çayımız

   çayımız: na een medeklinker is onze -ımız, met ı omdat de klinker a achter is; een tussenletter is niet nodig.

4. Drie thee, alstublieft. Voeg geen meervoud toe.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   çay

   çay: na een getal blijft het zelfstandig naamwoord enkelvoud, want üç telt de glazen al.

Gebruik het vandaag

Schrijf vier korte zinnen over thee thuis met çayı, çaya, çaydan en çayımız en controleer dat geen woord een dubbele y heeft.