çay: herbata i jej końcówki

Zasada

Çay kończy się na y, czyli spółgłoskę, a jego ostatnia samogłoska to a, samogłoska tylna. Dlatego końcówki mają kształty tylne (-lar, -ı, -a, -da, -dan), a samo słowo się nie zmienia: bez zmiękczenia, bez dodatkowej litery. çaylar, çayı, çaya, çayda, çaydan, çayım, çayımız.

Przykłady

• Annem çay içiyor.Moja mama pije herbatę.Herbata w ogóle stoi bez biernika: çay içiyorum. Çayı içiyorum znaczyłoby konkretną herbatę, o której oboje wiecie.
• Annem çayı getiriyor.Moja mama przynosi herbatę.To konkretna herbata, więc çay dostaje biernik -ı. Końcówka łączy się wprost z y: çayı, nie çayyı.
• Çaya şeker koyuyorum.Wsypuję cukier do herbaty.Celownik -a pokazuje, dokąd trafia cukier. Çay już kończy się na y, więc nie dodaje się głoski łączącej: çaya.
• Üç çay lütfen.Trzy herbaty, proszę.Nawet przy trzech szklankach çay po liczebniku zostaje w liczbie pojedynczej. Üç çaylar jest błędne.
• Çayın hazır.Twoja herbata jest gotowa.Tu -ın to dzierżawcze twój, a nie dopełniacz. Te same litery mogą też znaczyć herbaty, więc decyduje reszta zdania.
• çaylarherbatyçay·larLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce
• çayımıznasza herbataçay·ımız-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: nasz
• çaylarımızdanz naszych herbatçay·larLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce·ımız-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: nasz·dan-den / -dan / -ten / -tan: z, od
• Çaydan sonra yürüyoruz.Po herbacie idziemy na spacer.Słowo sonra (po) wymaga ablatywu: çaydan sonra. Y jest dźwięczne, więc końcówka to -dan, nie -tan.

Uważaj

Nie kopiuj wzoru araba → arabaya. Po samogłosce potrzebna jest głoska łącząca y, ale çay już kończy się na y, więc końcówka samogłoskowa dołącza się wprost: çaya, çayı, nigdy çayya ani çayyı.

Spróbuj samodzielnie

1. Dodaj celownik do çay (herbata): do herbaty.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   çaya

   çaya: ostatnia samogłoska a jest tylna, więc celownik to -a; y jest już spółgłoską, więc drugie y się nie pojawia.

2. Dodaj biernik do çay (herbata): Moja mama przynosi herbatę.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   çayı

   çayı: chodzi o konkretną herbatę, więc biernik; tylna samogłoska a daje -ı, które łączy się wprost po y.

3. Dodaj do çay (herbata) dzierżawcze nasz: nasza herbata.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   çayımız

   çayımız: po spółgłosce „nasz” to -ımız, z ı, bo samogłoska a jest tylna; głoska łącząca niepotrzebna.

4. Trzy herbaty, proszę. Nie dodawaj liczby mnogiej.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   çay

   çay: po liczebniku rzeczownik zostaje w liczbie pojedynczej, bo üç już liczy szklanki.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery krótkie zdania o herbacie w domu z użyciem çayı, çaya, çaydan i çayımız i sprawdź, czy żadne słowo nie ma podwójnego y.