„Kurier przyniósł paczkę” nie mówi, czy dostawa odbyła się na twoich oczach, czy wiesz o niej od kogoś. Jeśli używana przez ciebie forma przeszła tego nie rozstrzyga, przed tłumaczeniem zapytaj: skąd o tym wiem?

Zasada

Przekazuj sposób uzyskania informacji, nie tylko nazwę czasu. W tych sytuacjach getirdi przedstawia dostawę jako fakt, a getirmiş zaznacza pośrednie uzyskanie wiedzy. Wyrażenia „jak słyszę”, „najwyraźniej” i „jak się okazuje” mogą oddawać różne użycia -miş, ale żadne nie jest stałym odpowiednikiem tego sufiksu. Pasuje on zarówno do cudzej relacji, jak i do wniosku wyciągniętego ze skutków. Polski czas przeszły sam nie wskazuje tureckiej końcówki. Lekcja porównawcza rozwija ten wybór, a lekcje o sufiksach podają formy.

Przykłady

  • Kurye paketi sabah getirdi.Kurier przyniósł paczkę rano.Kontekst: dostawa odbyła się na twoich oczach. Polski czas przeszły sam tego nie wskazuje.
  • Kurye paketi sabah getirmiş.Jak słyszę, kurier przyniósł paczkę rano.Kontekst: o dostawie opowiedziała ci starsza siostra. „Jak słyszę” uwidacznia tę perspektywę po polsku.
  • Rüzgâr saksıyı devirmiş.Najwyraźniej wiatr przewrócił doniczkę.Kontekst: po silnym wietrze znajdujesz doniczkę leżącą na boku. Na podstawie skutku wnioskujesz, co zaszło.
  • Meğer aynı mesajı iki kez göndermişim.Okazuje się, że ta sama wiadomość została przeze mnie wysłana dwa razy.Ekran pokazuje dwie kopie twojej wiadomości. Meğer podkreśla odkrycie; nadawcą nadal jesteś ty.
  • Ablam söyledi; tren erken kalkmış.Starsza siostra mi powiedziała: pociąg podobno odjechał wcześniej.
  • Bu köprü yüz yıl önce yapıldı.Ten most zbudowano sto lat temu.

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Nie tłumacz każdego -miş jako „może”: informacja pośrednia nie musi oznaczać wątpliwości. Również -di nie gwarantuje relacji naocznego świadka; służy też do podawania uznanych faktów historycznych. Pierwsza osoba z -miş jest możliwa przy późniejszym odkryciu własnej czynności: göndermişim.

Spróbuj samodzielnie

  1. Starsza siostra mówi ci, że otwarto tu kawiarnię. Zachowaj perspektywę relacji: Burada yeni bir kafe ___. Wybierz açıldı albo açılmış.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    açılmış

    açılmış: wiadomość pochodzi od starszej siostry. Forma zachowuje perspektywę przekazywania relacji nawet przy pełnym zaufaniu do niej; nie trzeba dodawać „być może”.

  2. Kurier na twoich oczach położył paczkę na stole. Opowiedz własne doświadczenie: Kurye paketi ___. Wybierz getirdi albo getirmiş.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    getirdi

    getirdi: kurier położył paczkę na stole na twoich oczach. Opowiadasz własne doświadczenie, więc o wyborze decyduje kontekst, a nie sama polska forma czasu przeszłego.

  3. Po silnym wietrze znajdujesz doniczkę na boku. Wyraź wniosek: Rüzgâr saksıyı ___. Wybierz devirdi albo devirmiş.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    devirmiş

    devirmiş: przewrócona doniczka po silnym wietrze jest wskazówką. Widzisz skutek, nie wcześniejszy moment upadku, więc wyrażasz wniosek.

  4. Właśnie dostrzegasz dwie kopie swojej wiadomości na ekranie. Wyraź odkrycie: Aynı mesajı iki kez ___. Wybierz gönderdim albo göndermişim.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    göndermişim

    göndermişim: dwie kopie wiadomości na ekranie ujawniają twoją wcześniejszą czynność. Końcowe -im wskazuje ciebie jako nadawcę; pierwsza osoba nie wyklucza późniejszego odkrycia.

Użyj tego dzisiaj

Zapisz po polsku jedno przeszłe zdarzenie bez źródła informacji. Przetłumacz je jako własne doświadczenie, a potem jako wiadomość od innej osoby. Do każdej wersji dodaj zdanie o źródle. Następnie opisz ślad pozwalający wnioskować o zdarzeniu i przejdź do powiązanych lekcji porównawczych i sufiksowych.