Francuskie tu/vous i niemieckie du/Sie pomagają zrozumieć tureckie formy zwracania się do rozmówcy. Na poziomie B2 trzeba jednak osobno ustalić liczbę adresatów i charakter relacji, a potem zachować ten wybór w całym zdaniu, także bez zaimka podmiotowego.

Zasada

Sen służy do poufałego zwracania się do jednej osoby; siz do kilku osób albo do jednej z uprzejmym dystansem. Francuskie vous także pełni obie funkcje, ale niemiecki rozróżnia poufałe mnogie ihr i grzecznościowe Sie. To porównanie funkcji, nie identycznych zasad społecznych: liczą się sytuacja, relacja i preferencje rozmówców. Tureckie grzecznościowe siz nadal wymaga drugiej osoby liczby mnogiej, nie trzeciej przeniesionej z niemieckiego. Po opuszczeniu zaimka różnicę zachowują düşünüyorsun i düşünüyorsunuz. Widać ją też w parach sana–size oraz seninle–sizinle.

Porównaj konstrukcje
Adresaci i relacjaTureckiFrancuskiNiemiecki
Jedna osoba, poufalesentudu
Jedna osoba, z dystansemsizvousSie
Kilka osób, poufalesizvousihr
Kilka osób, z dystansemsizvousSie

Przykłady

  • Bu konuda sen karar veriyorsun.Ty podejmujesz decyzję w tej sprawie.
  • Bugün sizinle görüşmek istiyorum.Chcę dziś porozmawiać z panem/panią lub z wami.
  • Arkadaşlar, siz burada bekleyin.Przyjaciele, wy poczekajcie tutaj.
  • Ece Hanım, önerinizi dinlemek isterim.Pani Ece, chętnie wysłucham pani propozycji.
  • Bana sen diyebilirsiniz.Może pan/pani mówić mi na ty.
  • Sana bu dosyayı göndereyim mi?Czy mam ci wysłać ten plik?

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Samo użycie imienia nie oznacza zgody na sen: Ece Hanım łączy imię z tytułem wyrażającym szacunek. Z kolei siz nie dowodzi oficjalnego tonu, bo tak zwracamy się również do grupy przyjaciół. Bana sen diyebilirsiniz wyraźnie dopuszcza formę poufałą, choć samo zaproszenie zachowuje grzecznościową końcówkę wobec słuchacza.

Spróbuj samodzielnie

  1. Zwracasz się grzecznie do jednej osoby. Wybierz sen lub siz: Co pan/pani o tym sądzi?

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    Siz

    Siz: polecenie wymaga uprzejmego zwrotu do jednej osoby, co już sygnalizuje düşünüyorsunuz. Jeden adresat nie wymusza tutaj sen.

  2. Zapytaj dwoje bliskich przyjaciół, czy jutro przyjdą. Uzupełnij pytanie, używając gelmek z -iyor.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    geliyor musunuz

    geliyor musunuz: pytanie jest skierowane do dwojga przyjaciół, więc potrzebna jest liczba mnoga. Zażyłość nie zmienia ich liczby; po niemiecku wystąpiłoby tu ihr.

  3. Jedna osoba mówi Bana sen diyebilirsiniz. Przyjmujesz propozycję. Wybierz sana lub size: W takim razie zadam ci pytanie.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    sana

    sana: rozmówca wyraźnie zaproponował poufałą formę. Przy sormak osoba, której zadajemy pytanie, występuje w celowniku, stąd sana, a nie podmiotowe sen.

  4. Zapytaj grzecznie jedną osobę, czy ma dziś wieczorem czas. Użyj müsait, pomijając zaimek podmiotowy.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    müsait misiniz

    müsait misiniz: osobno pisana partykuła pytająca niesie końcówkę osoby w formie mnogiej lub grzecznościowej. Pominięcie siz nie usuwa uprzejmego zwrotu do wskazanej osoby.

Użyj tego dzisiaj

Napisz to samo pytanie do bliskiej osoby, do osoby traktowanej z dystansem i do dwojga przyjaciół. Wyjaśnij, które zmiany wynikają z liczby, a które z relacji. Następnie przyjmij propozycję używania sen i dopisz pytanie z sana. Formy przećwicz na powiązanych stronach.