Bu B2 dersinde öğrencinin yakın anlamlı sözcükleri bağlam ve eşdizimlilik üzerinden seçmesini hedefleyin. Sorun Türkçe kökten türetilmiş, problem ise Fransızcadan alınmıştır; ancak köken bilgisi tek başına resmiyet düzeyini açıklamaz. İki sözcüğü gündelik dil ve resmî dil diye ayıran bir sınıflama yaptırmayın.

Temel fikir

Önce aynı yazıcı arızasını anlatan iki örneği karşılaştırın: sorun ve problem bu bağlamda aynı güçlüğü adlandırabilir. Ardından matematik problemi tamlamasını, çözülmesi istenen alıştırmayı adlandıran yerleşik bir kullanım olarak ele alın. Sorun değil ve problem değil ifadelerinin ikisi de karşıdakini rahatlatabilir. Öğrenciden sözcüğü yalnızca kökenine göre değil, neyi adlandırdığına ve hangi sözcüklerle kullanıldığına göre seçmesini isteyin. Çekim ayrıntılarını bağlantılı belirtme durumu ve çözmek derslerine bırakın.

Karşılaştırılacak kalıplar
BağlamYerleşik kullanım
Gündelik güçlükbir sorun / bir problem
Hesaplama alıştırmasıbir matematik problemi
Rahatlatmasorun değil / problem değil

Örnekler

  • Bu sorunu bugün birlikte çözebiliriz.
  • Bağlantıda yine bir problem var.
  • Bu problemi farklı bir yöntemle çözelim.
  • Yazıcıdaki sorun yüzünden etiketleri basamadık.
  • Yazıcıdaki problem yüzünden etiketleri basamadık.
  • Ders kitabında iki matematik problemi var.
  • Biraz geç başlayabiliriz, sorun değil.
  • Biraz geç başlayabiliriz, problem değil.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Problem sözcüğünün her örneğini sorun ile değiştirtmek, matematik alıştırması ile matematikle ilgili güçlük arasındaki ayrımı örter. Üç problem çözmek bir ödev olabilir; matematik sorunu ise dersle ilgili bir güçlüğü düşündürebilir. Öte yandan gündelik bir arızaya problem diyen öğrenciyi sırf alıntı sözcük kullandığı için düzeltmeyin. Ciddiyet ayrımını sözcüklerden değil bağlamdan gerekçelendirmesini bekleyin.

Kendin dene

  1. Dosya açılmıyor; küçük bir ___ var. Boşluğu sorun veya problem ile tamamlayın; ikisi de uygun olabilir.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sorun / problem

    sorun / problem: açılmayan dosya gündelik bir aksaklıktır; iki ad da bu durumu karşılar. Güçlüğün küçük olduğunu bildiren öğe seçilen ad değil, küçük sıfatıdır.

  2. Öğrenciler bu derste kesirlerle ilgili üç ___ çözecek. Hesaplama alıştırması için yerleşik sözcüğü seçin: sorun mu, problem mi?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    problem

    problem: kesirlerle ilgili üç ayrı alıştırma çözülecektir. Yönerge ders öğrenmedeki genel bir güçlüğü değil, hesaplama alıştırmasının yerleşik adını istediği için bu yanıt seçilir.

  3. Geç başlamamız ___ değil. Karşınızdaki kişiyi rahatlatmak için sorun veya problem kullanın; ikisi de uygun olabilir.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sorun / problem

    sorun / problem: konuşan kişi geç başlamayı kabul ederek karşısındakini rahatlatır. İki ifade de gecikmenin bu durumda engel oluşturmadığını bildirir.

  4. Bu ___ birlikte çözebiliriz. Sorun veya problem sözcüğüne gerekli eki ekleyerek boşluğu tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sorunu / problemi

    sorunu / problemi: bu ile belirli bir güçlüğe işaret edilmiştir. İki ad da anlamca uygundur; çözebiliriz yükleminin belirli nesnesi oldukları için belirtme durumu eki alırlar.

Bugün kullan

Öğrencilere bir yazıcı arızası, kesir alıştırması ve gecikme durumu verin. İlkini iki sözcükle ayrı ayrı anlattırın; diğerlerinde yerleşik kullanımı seçmelerini isteyin. İki yanıtın da kabul edildiği yerlerde aynı anlamı hangi bağlamın sağladığını açıklatın.