Öğrencinin aynı fiili somut bir düğüm ve soyut bir sorunla kullanmasını sağlayın. B2 düzeyinde yalnızca çekimi değil, eylemin nesnesini ve sonuca ulaşmayı engelleyen koşulu da açıklamasını bekleyin. Örneklerdeki nesneleri değiştirerek anlamın nasıl korunduğunu tartıştırın.

Temel fikir

Düğümü çözmek ile sorunu çözmek yapılarını yan yana yazın; belirtili nesneyi işaretletin. Ardından bulmaca çözmek ile genel bir etkinliğin anlatılabileceğini gösterin. Çöz- kökü çekimde korunur; çözüyorum ve çözdüm biçimlerine karşı geniş zamanın çözerim olduğunu vurgulayın. Çözeceğim biçiminde yumuşayan sesin kökte değil, gelecek zaman ekinde bulunduğunu gösterin.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanGeniş zamanGörülen geçmiş zamanGelecek zaman
bençözüyorumçözerimçözdümçözeceğim
sençözüyorsunçözersinçözdünçözeceksin
oçözüyorçözerçözdüçözecek
bizçözüyoruzçözerizçözdükçözeceğiz
sizçözüyorsunuzçözersinizçözdünüzçözeceksiniz
onlarçözüyorlarçözerlerçözdülerçözecekler

Örnekler

  • Ekip sorunu birlikte çözdü.
  • Çocuk düğümü yavaşça çözüyor.
  • Bu yöntem sorunu çözmez.
  • Yarın bu bilmeceyi ben çözeceğim.
  • Sorunun nedenini anlamadan onu çözemeyiz.
  • Düğümü çözünce ipi yeniden kullanabiliriz.
  • Bu soruna bir çözüm bulduk.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Soruna çözüm bulmak yapısındaki yönelme ekini sorunu çözmek yapısına taşıyan öğrenciye, her cümlede neyin çözüldüğünü veya bulunduğunu sorun. Çözmeyiz ile çözemeyiz ayrımında ise eylemin yapılmaması ile yapılamamasını karşılaştırın; bu iki biçimi eş anlamlı kabul etmeyin.

Kendin dene

  1. Çözmek fiilini ben için geniş zamanda çekimleyin; her akşam tekrarlanan bir etkinlik anlatılıyor.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çözerim

    çözerim: her akşam tekrarlanan etkinliği gösterir; ben öznesi birinci tekil kişi ister. Öğrencinin çözür yerine çözer tabanını seçtiğini denetleyin.

  2. Çözmek fiilini ben için gelecek zamanda çekimleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çözeceğim

    çözeceğim: yarın ve yönerge gelecek zamanı, ben ise birinci tekil kişiyi belirler. -ecek ekinin sonundaki k, -im önünde ğ olur; kök değişmez.

  3. Sorunu veya soruna biçimini seçin; birlikte çözülen şeyi belirtin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sorunu

    sorunu: Çözülen şey, işaret edilen belirli sorundur; bu yüzden belirtili nesne gerekir. Soruna seçeneği, bir çözüm bulduk yüklemiyle kurulacak cümleye uygundur.

  4. Çözmek fiilini biz için geniş zamanda yeterlik olumsuzuyla tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çözemeyiz

    çözemeyiz: Nedenin anlaşılmaması çözümü engelleyen koşuldur. Yeterlik olumsuzu bu engeli ve biz kişisini birlikte bildirir; çözmeyiz aynı yetersizlik anlamını vermez.

Bugün kullan

Öğrencilerden bir düğüm ve bir sorun için iki cümle kurmalarını isteyin. Sorun cümlesini çözüm bulmak ile yeniden yazdırın; ardından nedenini bilmedikleri bir sorunun çözümünü yeterlik olumsuzuyla tartıştırın.