B1 düzeyinde önce iletişim amacını belirletin: kişi karşısındakini mi suçluyor, kendi hatasını mı kabul ediyor, geçmişteki bir davranışını mı değiştirmek istiyor? İlk üç örneği iki kişi arasında canlandırın; konuşmalar bu ders için özgün olarak yazılmıştır.

Temel fikir

Senin yüzünden istenmeyen sonucun nedenini karşıdaki kişiye bağlar; benim yüzümden ise konuşana yöneltir. Öğrenciden yalnız zamiri değil, bütün söz öbeğini değiştirmesini isteyin. Bu benim hatam sorumluluk üstlenir, Bu senin suçun değil karşıdakinin sorumlu olmadığını belirtir. Keşke erken çıksaydık gerçekleşmemiş bir davranışa yönelik dilektir. Keşke sana bağırmasaydım ise gerçekleşmiş davranıştan duyulan pişmanlığı gösterir. Dilek-şart kipinin hikâyesini burada konuşma kalıpları üzerinden ele alın; ayrıntılı çekim ve koşul anlatımı dil bilgisi derslerine aittir.

Örnekler

  • Senin yüzünden otobüsü kaçırdık.
  • Bu benim hatam.
  • Keşke erken çıksaydık.
  • Keşke sana bağırmasaydım.
  • Bu senin suçun değil.
  • Benim yüzümden tartışmayın.
  • Senin sayende otobüse yetiştik.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci senin yüzünden sözünü içten bir teşekkür olarak kullanabilir. Olumlu sonuçta senin sayende sözünü çalıştırın; olumsuz sonuçla söylendiğinde alay anlamı kazanabileceğini belirtin. Benim hata biçiminde eksik bırakılan iyelik ekini de denetleyin: doğrusu benim hatam olur.

Kendin dene

  1. Otobüsü kaçırdığınız için karşınızdakini suçlayın: Senin ___ otobüsü kaçırdık. Seçin: yüzünden / sayende.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yüzünden

    yüzünden: Otobüsü kaçırma olumsuz sonuçtur ve konuşan bunun sorumluluğunu karşısındakine yükler. Bu bağlamda sayende seçilirse içten teşekkür değil, alay beklenir.

  2. Hata sözcüğüyle sorumluluğu üstlenin: Bu ___. Yalnızca boşluğa gelecek sözleri yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    benim hatam / hatam

    benim hatam / hatam: Hata konuşana aittir. Hatam sözcüğündeki iyelik eki bunu zaten belirttiği için benim söylenmese de sorumluluğu üstlenen kişi değişmez.

  3. Otobüsü kaçırdınız; erken çıkmış olmayı diliyorsunuz: Keşke erken ___. Seçin: çıktık / çıksaydık.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çıksaydık

    çıksaydık: Erken çıkma gerçekleşmemiştir; konuşan geçmişin farklı olmasını ister. Çıktık ise bir olayı bildirir, burada istenen pişmanlığı anlatmaz.

  4. Birine bağırdınız ve bundan pişmansınız: Keşke sana ___. Seçin: bağırsaydım / bağırmasaydım.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bağırmasaydım

    bağırmasaydım: Bağırma gerçekleşmiştir, fakat konuşan bu davranışın olmadığı bir geçmişi diler. Bağırsaydım seçilirse dileğin yönü tersine döner.

Bugün kullan

İkilere, otobüsü kaçıran iki kişinin üç söz sırasından oluşan konuşmasını yazdırın: suçlama, sorumluluk üstlenme, pişmanlık. Sonra sonucu otobüse yetişmek olarak değiştirip suçlama yerine içten teşekkür kullanmalarını isteyin.