Bu B1 dersinde amaç öğrencinin gündelik söyleyişi taklit etmesi değil, kısalmış biçimden anlamı ve kişiyi çıkarmasıdır. Diyaloglar bu ders için yazılmıştır. Ses kaydı yoktur; tablo yaklaşık söyleyişleri, örnekler standart yazımı gösterir.
Temel fikir
Konuşma dilindeki ses düşmesi ve kısalmayı gidiyorum → gidiyom, geliyorum → geliyom ve bekliyorsun → bekliyosun eşleştirmeleriyle gösterin. İlk iki söyleyişte son m konuşanı belirtmeye devam eder. Vurgusuz bir, bi biçiminde duyulabilir: bi dakika → bir dakika. Bunları her konuşurun uyguladığı zorunlu kurallar olarak sunmayın. Şey ise kısaltma değildir; bir şey içinde belirsiz bir varlığı anlatabilir, cümle başındaki duraklamada dolgu sözü olabilir.
| Standart yazım | Olası gündelik söyleyiş (yaklaşık) |
|---|---|
| gidiyorum | gidiyom |
| bekliyorsun | bekliyosun |
| geliyorum | geliyom |
| bir dakika | bi dakika |
| bir şey | bi şey |
Metni oku
Ece: Şey, anahtar masada kaldı.
Mert: Ben mutfağa gidiyorum.
Ece: Bir dakika bekler misin? Sana bir şey soracağım.
Mert: Tamam, dinliyorum.
Örnekler
- Ben mutfağa gidiyorum.
- Sen burada bekliyorsun.
- Bir dakika bekler misin?
- Ben de geliyorum.
- Şey, anahtar masada kaldı.
- Sana bir şey soracağım.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci gidiyom biçimini gidiyor diye yazarsa yalnızca yazımı değil, kişiyi de değiştirmiş olur. Ayrıca Şey, anahtar masada kaldı örneğindeki dolgu sözünü yeni bir nesne sanıp cümleye ek bir anlam yükleyebilir. Bir şey ifadesinin ayrı yazıldığını da denetleyin.
Kendin dene
gidiyom biçimini standart yazımla yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gidiyorum
gidiyorum: Son m birinci tekil kişiyi korur. Öğrenci gidiyor yazarsa konuşanın kendi hareketini başka bir kişiye yüklemiş olur.
bi dakika sözünü standart yazımla yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bir dakika
bir dakika: Bekleme isteğindeki kısa bi, bir sözcüğünü karşılar. Öğrencinin ses düşmesini sözcüklerin birleşmesi sanmadığını kontrol edin.
Birisi Geliyom diyor. Fiile hangi zamir uyar: ben mi, o mu?
Cevabı veya örnek cevabı göster
ben
ben: geliyom biçiminin sonundaki m konuşanı gösterir; kişi zamiri söylenmese de anlam korunur. Açık biçim geliyorum olur.
Şey, anahtar masada kaldı cümlesinde şey bir duraksama mı bildiriyor, bir nesne mi adlandırıyor? Uygun sözcüğü yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
duraksama
duraksama: şey burada anahtarla ilgili tam cümleden önce düşünme payı açar. Cümlede anahtardan başka bir nesnenin adı değildir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
gidiyom biçimini standart yazımla yazın.
bi dakika sözünü standart yazımla yazın.
Birisi Geliyom diyor. Fiile hangi zamir uyar: ben mi, o mu?
Şey, anahtar masada kaldı cümlesinde şey bir duraksama mı bildiriyor, bir nesne mi adlandırıyor? Uygun sözcüğü yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Tablonun standart yazım sütununu kapatın. Öğrencilerden biçimleri açmalarını, her fiilin kişisini belirtmelerini ve özgün diyaloğu önce yavaş, sonra doğal hızda okumalarını isteyin. Hedef, kısaltmayı zorlamak değil, biçimi doğru çözmektir.