Öğrencilerin ne yapmaktan hoşlandıklarını söylemeleri ve başkasının boş zamanını sormaları için kısa bir ders notu.

Temel fikir

Yapı, fiile isim-fiil eki -me / -ma getirip belirtme durumu eki -yi / -yı eklemekle kurulur: okumayı severim, yüzmeyi seviyorum. Ünlü uyumu -me ile -ma arasında seçer. Soru kalıpları: Boş zamanlarında ne yaparsın?, Ne yapmayı seversin?

Karşılaştırılacak kalıplar
Fiil-me / -ma ile ad-fiilBelirtme durumuyla
okumakokumaokumayı
dinlemekdinlemedinlemeyi
yüzmekyüzmeyüzmeyi
koşmakkoşmakoşmayı
söylemeksöylemesöylemeyi
yapmakyapmayapmayı

Örnekler

  • Boş zamanlarında ne yaparsın?Sen, samimi hitaptır. Tanımadığınız ya da yaşça büyük birine Boş zamanlarınızda ne yaparsınız? denir.
  • Ben müzik dinlemeyi severim.
  • Hafta sonları arkadaşlarımla futbol oynarım.
  • Çocuğum resim yapmayı çok sever.
  • Yüzmeyi sevmiyorum ama koşmayı seviyorum.Her fiil kendi gövdesinin ünlüsüne uyar: yüz sözcüğünde -meyi, koş sözcüğünde -mayı gelir.
  • Akşamları genelde dizi izlerim.
  • Benim hobim fotoğraf çekmek.hobi gibi bir addan sonra yalın mastar gelir; -meyi, sevmek gibi fiillerin yanında kullanılır.
  • Ne yapmayı seversin?

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler anadilden aktararak Yüzmek seviyorum der. Sevmek ile genellikle -meyi / -mayı kullanılır; yalın -mek ise istemek ile ve addan sonra gelir: yüzmek istiyorum, hobim yüzmek.

Kendin dene

  1. Sözcüğü tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yüzmeyi

    yüzmeyi: yüz sözcüğünün son ünlüsü ince ü olduğu için -me gelir; ünlüyle bittiği için belirtme eki -yi olur.

  2. Sözcüğü tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yapmayı

    yapmayı: kalın a ünlüsünden sonra -ma, ardından belirtme eki -yı gelir.

  3. Sözcüğü tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    söylemeyi

    söylemeyi: söyle ince e ile bittiği için -me, ardından -yi gelir.

  4. Fiili hobim sözcüğünden sonra gelen biçimde yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    okumak

    okumak: hobim gibi bir addan sonra yalın mastar durur; -meyi, sevmek gibi fiillerin yanında kullanılır.

Bugün kullan

Öğrencilerden boş zamanlarını anlatan dört cümle yazmalarını isteyin: ikisi sevmek ile, biri geniş zamanla, biri hobim ile.