Davet etme ve plan yapma

Temel fikir

Birlikte yapılacak iş istek kipinin birinci çoğul kişisi ile önerilir: çıkalım mı?, gidelim mi?. Tek kişiye davet geniş zamanlı soruyla yapılır: gelir misin?. Kabul için olur, ret için maalesef ve gerekçe kullanılır.

Örnekler

• Yarın akşam yürüyüşe çıkalım mı?-alım eki öneride “biz” anlamı verir; soru ögesi mı ayrı yazılır.
• Cumartesi akşamı bize gelir misin?
• Olur, saat yedide kafede buluşalım.Olur “tamam, uygun” demektir. Saat bildiren sözcük bulunma durumu alır: yedide.
• Maalesef yarın akşam müsait değilim.Maalesef reddi yumuşatır; müsait değilim tartışılacak bir ayrıntı vermez.
• Çok isterim ama cumartesi çalışıyorum.
• Cumartesi olmaz ama pazar günü olur.Olmaz “bu uymaz”, olur “bu uyar” demektir; ikisi de planı değerlendirir, kişiyi değil.
• Başka bir gün buluşalım mı?
• Hafta sonu için bir planın var mı?

Dikkat et

Öğrenciler olmaz sözünü tek başına söyleyip reddi sertleştirir; maalesef müsait değilim ve başka bir gün önerisini birlikte öğretin. Soru ekinin ünlü uyumunu da denetleyin: çıkalım mı, gidelim mi.

Kendin dene

1. müze sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   müzeye

   müzeye: sözcük ünlüyle bitiyor, yönelme durumu araya y alır; ince ünlü e ile ek -ye olur.

2. Boşluğa saati gösteren eki getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   yedide

   yedide: saat bildiren sözcük bulunma durumu alır; son ünlü ince i olduğu için ek -de olur.

3. Öneriyi tamamlayın: birlikte yürüyüşe çıkmayı önerin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   çıkalım

   çıkalım: gövdenin son ünlüsü kalın ı olduğu için “biz” eki -alım olur, soru ögesi mı yazılır.

4. Daveti tamamlayın: karşınızdakine evinize gelmesini sorun.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   gelir

   gelir: tek kişiye davet geniş zamanla sorulur; ince ünlü e'den sonra ek -ir, ardından misin gelir.

Bugün kullan

Öğrencilerden bir öneri, bir kabul ve gerekçeli bir ret yazmalarını isteyin; rolleri değiştirerek sesli de çalıştırın.