Öğrencilerin yeni taşındıkları evde komşularıyla kısa bir ilk konuşma yapabilmesi için hazırlanmış bir öğretmen notu.

Temel fikir

Bu derste kibarlık çoğulu (siz), iyelik eki ve ek eylem bir arada çalışır: komşu + -nuz + -um = komşunuzum. Nerede yaşandığı oturmak ve bulunma durumuyla söylenir: Yan dairede oturuyorum. Taşınan birine Yeni eviniz hayırlı olsun denir.

Karşılaştırılacak kalıplar
HitapKomşunuzYeni komşunuzumOturuyorsunuz
sizkomşunuzkomşunuzumoturuyorsunuz
senkomşunkomşunumoturuyorsun

Örnekler

  • Ben yeni komşunuzum.komşunuz sözcüğü komşu + -nuz (sizin) biçimindedir; ek eylem -um gelince komşunuzum olur. Yalın komşum "benim komşum" demektir.
  • Biz buraya yeni taşındık.
  • Siz hangi katta oturuyorsunuz?
  • Ben yan dairede oturuyorum.Oturmak hem "bir yere oturmak" hem de "bir yerde yaşamak" anlamında kullanılır; yer adı ve bulunma durumuyla "yaşamak" olur.
  • Yeni eviniz hayırlı olsun.Hayırlı olsun yeni ev, iş ya da alışveriş için söylenen kalıp bir dilektir. Yanıt çoğunlukla Teşekkür ederiz'dir.
  • Teşekkür ederiz, çok naziksiniz.
  • Güle güle oturun.Güle güle ile oturun birleşince taşınanlara yeni evlerinde mutlu bir yaşam dilenmiş olur.
  • komşunuzkomşunuzİkinci çoğul kişi iyelik eki: -ınız / -iniz / -unuz / -ünüz
  • komşuyuzkomşuyuzKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler komşum (benim komşum) ile komşunuzum (sizin komşunuzum) biçimlerini karıştırır; tanımadıkları yetişkine sen ile hitap edebilirler. Ek eylemin iyelik ekinden sonra geldiğini birlikte tekrarlayın.

Kendin dene

  1. Yeni komşunuz olduğunuzu söyleyin; komşu sözcüğünden yola çıkın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    komşunuzum

    komşunuzum: komşu + -nuz (sizin) + -um (ek eylem, ben); tek başına komşum "benim komşum" demektir.

  2. Yeni evi olan birini kutlayın; ev sözcüğüne kibar "sizin" ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    eviniz

    eviniz: ev ünsüzle biter ve ünlüsü ince e olduğu için kibar "sizin" eki -iniz olur.

  3. Buraya yeni taşındığımızı söyleyin; taşınmak eylemini geçmiş zamanda ve "biz" ile kurun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    taşındık

    taşındık: taşın- kökü ötümlü n ile biter, bu yüzden geçmiş zaman eki -dı gelir; -k birinci çoğul kişi ekidir.

  4. Karşınızdakine kaçıncı katta yaşadığını sorun; oturmak eylemini şimdiki zamanda kullanın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    oturuyorsunuz

    oturuyorsunuz: otur- + -uyor (şimdiki zaman, ünlü uyumuyla u) + -sunuz (siz).

Bugün kullan

Öğrencilerden yeni bir komşuyla dört satırlık bir konuşma yazmalarını isteyin; siz biçimlerini ve ek eylemi denetleyin.