Öğrencilerin evet-hayır sorusu kurması, soru ekini doğru sözcüğün arkasına koyması ve kişi ekini ona eklemesi için kısa bir not.

Temel fikir

Soru eki (soru edatı), sorulan sözcükten sonra ayrı yazılır ve önündeki sözcüğün son ünlüsüne uyar: mi, mı, mu, mü. Kişi ekleri bu eke gelir: Yorgun musun?, Haklı mıyım? Üçüncü kişide ek yoktur: Geliyor mu?

Karşılaştırılacak kalıplar
Önceki sözcüğün son ünlüsüSoru ekiSen için kişi ekiyleÖrnek
a, ımımısınKapı açık mı?
e, imimisinBu ev yeni mi?
o, umumusunYorgun musun?
ö, ümümüsünBu gül mü?

Örnekler

  • Sen evde misin?
  • Bu defter Ayşe'nin mi?
  • Siz doktor musunuz?
  • Çay içiyor musun?Soru eki, hemen önündeki sözcüğün son ünlüsüne uyar. İçiyor sözcüğü kökündeki i ile değil, o ile biter; bu yüzden mu olur.
  • Çanta ağır mı?
  • Ali geldi mi?Soru, olayın olup olmadığını sorar. Geçmiş zamanda kişi eki fiilde kalır, soru eki ondan sonra gelir: Geldin mi?
  • Ali mi geldi?Soru eki, sorulan sözcüğün hemen arkasına gelir. Burada şüphe kimin geldiğindedir; birinin gelip gelmediğinde değil.
  • Ben haklı mıyım?Ünlüden sonra kişi eki araya y alır: mı + y + ım. Özne olan ben düşebilir: Haklı mıyım?
  • Yarın okula gidiyor muyuz?
  • Bu çiçek gül mü?

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler kişi ekini fiilde bırakıp soru ekini sonra getirir (Geliyorsun mu?) ya da soru ekini bitişik yazar (Geliyormusun). Doğrusu Geliyor musun?; uyum da kökün değil, önceki sözcüğün son ünlüsüne göredir (içiyor mu, içiyor mi değil).

Kendin dene

  1. büyük sözcüğünün ardına soru ekini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    mü

    mü: önündeki büyük sözcüğünün son ünlüsü ü olduğu için ek mü olur.

  2. Soru ekini sen için kişi ekiyle yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    musun

    musun: yorgun sözcüğü u ile biter, ek mu olur; ikinci kişi eki ona gelir ve ekin ünlüsüne uyar.

  3. hazır sözcüğünden sonra gelen soru ekini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    mı

    mı: hazır sözcüğünün son ünlüsü ı olduğu için ek mı olur; üçüncü kişide kişi eki yoktur.

  4. Soru ekini siz için kişi ekiyle yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    musunuz

    musunuz: memnun sözcüğü u ile bittiği için mu gelir, kişi eki de ona uyarak -sunuz olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden dört soru yazmalarını, her soruda soru ekini önündeki sözcüğün son ünlüsüne göre seçmelerini isteyin.