Bu B2 dersinde dil değiştirme davranışını tek başına bir yetersizlik göstergesi olarak ele almayın. Öğrencinin kiminle, hangi amaçla konuştuğunu belirleyerek Türkçe bir karşılık ya da açıklama üretmesini sağlayın. Tablodaki Almanca, Hollandaca ve Fransızca unsurlar içeren cümleler ders için yazılmıştır; herhangi bir ailenin konuşmasından alınmamıştır.

Temel fikir

Kod değiştirme, konuşma sırasında diller arasında geçiş yapılmasıdır; geçiş cümle içinde ya da cümleler arasında olabilir. Yerleşik bir alıntı sözcük ile o konuşmaya özgü bir dil geçişi aynı şey değildir, ancak tek bir yabancı sözcük bu ayrımı yapmaya yetmez. Çalışmada öğrenciden önce farklı dildeki unsuru, ardından bağlamdaki anlamını belirlemesini isteyin. Tablodaki Termin, önceden kararlaştırılmış bir görüşmedir; bu yüzden randevu uygundur. Hollandaca morgen için yarın, Fransızca merci için teşekkürler kullanılır. Amaç her sözcüğe değişmez bir karşılık ezberletmek değil, dinleyicinin anlayacağı biçimde aynı mesajı kurmaktır.

Karşılaştırılacak kalıplar
Diğer dilDers için yazılmış karışık örnekTürkçe yeniden ifade
AlmancaYarın bir Termin var.Yarın bir randevu var.
HollandacaMorgen seni ararım.Yarın seni ararım.
FransızcaMerci, çok yardımcı oldun.Teşekkürler, çok yardımcı oldun.

Örnekler

  • Evde bazen iki dili karıştırıyoruz.
  • Bu kelimenin Türkçesini hatırlamıyorum.
  • İstersen Türkçe devam edelim.
  • Türkçe karşılığını bilmiyorsan kelimeyi tarif edebilirsin.
  • Burada “randevu” derken önceden kararlaştırılmış bir görüşmeyi kastediyorum.
  • Hangi dilde konuşacağımıza birlikte karar verelim.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci, aile içinde anlaşılan bir ifadenin bütün Türkçe konuşanlarca bilindiğini varsayabilir. Önce dinleyicinin hangi dilleri bildiğini sorun. Ayrıca dil değiştirmeyi düzeltirken kişinin dil becerisini yargılayan Türkçe bilmiyorsun yerine ortak bir seçim öneren Türkçe devam edelim ifadesinin işlevini tartışın.

Kendin dene

  1. Önceden kararlaştırılmış bir görüşme: Almanca Termin yerine Türkçe bir sözcük yazın. Yarın bir ___ var.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    randevu

    randevu: Soruda önceden kararlaştırılmış bir görüşme belirtiliyor. Öğrencinin yalnızca sözcük eşleştirmediğini, Termin sözcüğünün burada hangi anlamda kullanıldığını anladığını denetleyin.

  2. Morgen seni ararım cümlesindeki Hollandaca morgen, yarın anlamındadır. Yalnızca bu sözcüğü değiştirin: ___ seni ararım.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Yarın

    Yarın: Hollandaca morgen, bu örnekte aramanın zamanını bildiriyor. Türkçe karşılık yerleştirildiğinde arama sözü ve aramanın kime yapılacağı değişmiyor.

  3. Samimi bir dille tek bir kişiye yardımı için teşekkür edin. Fransızca merci yerine Türkçe bir ifade yazın: ___, çok yardımcı oldun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Teşekkürler / Teşekkür ederim / Sağ ol

    Teşekkürler, Teşekkür ederim veya Sağ ol: Üçü de yapılan yardıma teşekkür eder. Oldun ile kurulan samimi hitap, Sağ ol seçeneğiyle de uyumludur.

  4. Kimsenin dil becerisini yargılamadan Türkçe konuşmayı önerin. Seçin: Türkçe devam edelim / Türkçe bilmiyorsun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Türkçe devam edelim

    Türkçe devam edelim: Birinci çoğul kişi, öneriye konuşanı da dahil eder. Öğrenci böylece karşısındakinin dil bilgisini yargılamadan konuşmanın dilini seçmeyi önerir.

Bugün kullan

Öğrencileri eşleştirin; biri tablodaki diğer dili bilmeyen bir akrabayı canlandırsın. Diğeri mesajı Türkçe yeniden kursun ve bilinmeyen sözcüğü bir cümleyle açıklasın. Sonra roller değişsin. Anlamın, hitap biçiminin ve konuşma amacının korunup korunmadığını birlikte değerlendirin.