Aile içinde Türkçe duyan öğrencinin birikimini kısa yazışmalara taşıyın. Amaç, gündelik biçimleri tanımak ve açık bir yanıt üretmektir. Pazar ziyareti diyaloğundan sonra öğrenciler kendi sesli mesajlarını tasarlasın. Derse ses kaydı ekli değildir.

Temel fikir

Yazıdaki kısaltma ile konuşma dilini yansıtan yazımı ayırın: slm ve nbr, selam ve ne haber ifadelerini kısaltır; geliyom, geliyorum biçiminin gündelik söyleyişini yansıtır. Öğrenciden bunları tanımasını, kendi yanıtını ise standart yazımla oluşturmasını isteyin. Grup konuşmasında muhatabı belirtme, soruyu yanıtlama ve gerekli ayrıntıyı ekleme sırasını çalıştırın. Örnekte teyze anne tarafından akrabayı belirtir; kişiler birbirine sen diye hitap eder. Yazar mısın? ve Yazabilir misin? ile yazılı yanıt istenir.

Karşılaştırılacak kalıplar
Gündelik kısa biçimStandart yazım
slmselam
nbrne haber
geliyomgeliyorum

Metni oku

Elif: Pazar günü kim geliyor?

Deniz: Ben de pazar günü geliyorum.

Teyze: Saati sesli mesajla söyledim.

Deniz: Şu an dinleyemiyorum, yazar mısın?

Teyze: Saat üçte bekliyoruz.

Deniz: Tamam, saat üçte görüşürüz.

Örnekler

  • Mesajını şimdi gördüm.
  • Akşam gruba fotoğraf göndereceğim.
  • Teyze, sesli mesajını dinledim.
  • Son cümleyi tekrar söyler misin?
  • Şu an dinleyemiyorum, yazar mısın?
  • Ben de pazar günü geliyorum.
  • Sen kaçta geliyorsun?
  • Tamam, saat üçte görüşürüz.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci sesli mesajdaki planı anlamadan Tamam yazarak konuşmayı kapatabilir. Bir cümleyi kaçırmak ile kaydı hiç dinleyememek arasındaki farkı gösterin: ilkinde tekrar, ikincisinde yazılı yanıt gerekir. Ayrıca Ben de ifadesindeki bağlacın ayrı yazıldığını denetleyin; kısa yazışma bu ayrımı ortadan kaldırmaz.

Kendin dene

  1. slm kısaltmasının karşıladığı selamlaşma sözünü tam yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    selam

    selam: ünlüler geri getirildiğinde selamlaşma sözü ortaya çıkar. Bu söz konuşmayı başlatır, tek başına hâl hatır sorusu değildir.

  2. nbr kısaltmasını iki sözcüklük soru olarak açın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ne haber

    ne haber: iki sözcüklük soru bir yenilik anlatmaya davet eder. Öğrencinin yalnızca harfleri tamamlamasını değil, soruya uygun kısa bir haber vermesini de sağlayın.

  3. geliyom biçimini, birinci tekil kişiyi koruyarak standart yazıma çevirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    geliyorum

    geliyorum: standart biçim, konuşanın gelişini anlatmayı sürdürür; kısalma kişi ya da zamanı değiştirmez. Geldim ise varışın zaten gerçekleştiğini bildirir. Öğrencinin bu anlam farkını koruduğunu denetleyin.

  4. Sesli mesajı dinleyemiyorsunuz. Sen diye hitap ettiğiniz bir yakınınızdan yazmak fiiliyle yazılı yanıt isteyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yazar mısın / yazabilir misin

    yazar mısın / yazabilir misin: ikisi de bilgiyi yazılı istemeye uygundur. Yeni bir sesli mesaj, o anda dinleyemeyen kişinin ihtiyacını karşılamaz.

Bugün kullan

Öğrencilerden pazar ziyareti için dört mesajlık bir yazışma kurmalarını isteyin. Muhatap, geliş saati ve yazılı yanıt isteği açık olsun. Ardından aynı planı selamlaşma ve anlaşılır bir saat bilgisiyle kısa bir sesli mesaj olarak söylesinler.