Bu derste deprem adının çekimini, belirtili nesne ile tamlanan ayrımını görünür kılmak için kullanın. Örneklerdeki olaylar kurmacadır. Öğrencilerin kişisel yaşantılarını anlatmalarını istemeden metindeki eklerin görevlerine odaklanın.

Temel fikir

Deprem ünsüz yumuşaması veya ünlü düşmesi olmadan çekimlenir: depremi, depreme, depremde, depremden, depremin; çoğulu depremler olur. Son ünlü e olduğu için ekler ince ünlülüdür. Bölgenin son depremi tamlamasında iyelik, olayı bir bölgeyle ilişkilendirir. Tablodaki depremimiz gibi kişi iyelikleri ise birlikte yaşanmış bir olaya gönderme yapan özel bir bağlam gerektirir; gerçek anlamda sahiplik bildirmez.

Karşılaştırılacak kalıplar
BiçimKullanım
depremYalın durum
depremiBelirtme durumu
depremeYönelme durumu
depremdeBulunma durumu: olay sırasında
depremdenAyrılma durumu: sonra edatından önce
depreminİlgi durumu
depremleAraç / birliktelik biçimi
depremlerÇoğul
depremimBirinci tekil kişi iyeliği
depreminİkinci tekil kişi iyeliği
depremiÜçüncü tekil kişi iyeliği
depremimizBirinci çoğul kişi iyeliği
depreminizİkinci çoğul kişi iyeliği
depremleriÜçüncü çoğul kişi iyeliği; sayı bağlama bağlı
bölgenin son depremindeÜçüncü tekil kişi iyeliği ve bulunma durumu

Örnekler

  • Bu depremi herkes hatırlıyor.
  • Depremden sonra yollar kapandı.
  • Eski depremler burada araştırılıyor.
  • Bölgenin son depremi uzun sürdü.
  • Bölgenin son depreminde köprü zarar gördü.
  • Raporda depremin süresi belirtilmiyor.
  • Depremle ilgili bir öykü yazıldı.
  • depremlerdedepremlerÇoğul eki: -ler / -lardeBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci depremi biçimini her gördüğünde belirtme durumu sanabilir. Bu depremi hatırlıyor ile bölgenin son depremi ifadelerinde aynı görünen ekin görevini ayrı ayrı belirletin. İkinci ifadeye bulunma durumu eklenince iyelik eki korunur ve araya n girer: bölgenin son depreminde. Ayrıca depremde ile depremden sonra arasındaki zaman farkını kontrol edin.

Kendin dene

  1. Deprem sözcüğünü hatırlıyor yükleminin belirtili nesnesi yapın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    depremi

    depremi: bu ile belirlenen olay, hatırlıyor yükleminin belirtili nesnesidir. Bu nedenle ad, gövdesi değişmeden belirtme durumu eki -i alır.

  2. Deprem sözcüğünü sonra edatına uygun biçimde tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    depremden

    depremden: Yolların kapanması olaydan sonraya yerleştirildiği için sonra edatından önce ayrılma durumu gerekir. Son ses ötümlü m olduğundan ek -den biçimindedir.

  3. Deprem sözcüğünü çoğul özne olarak yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    depremler

    depremler: Araştırılan birden çok olay, edilgen araştırılıyor yükleminin öznesidir. Bu yüzden çoğul eki -ler yeterlidir; belirtme durumu eki gerekmez.

  4. Deprem sözcüğüne tamlamanın gerektirdiği iyelik ve olay sırasında anlamı veren durum ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    depreminde

    depreminde: bölgenin tamlayanı, tamlananda üçüncü tekil kişi iyeliği -i gerektirir. Köprünün zarar gördüğü zamanı belirtmek için bu biçime n ve -de eklenir.

Bugün kullan

Öğrencilere kurmaca bir rapor hakkında üç cümle yazdırın: belirtili nesne olan bir deprem, çoğul özne olan depremler ve bölgenin son depreminde ifadesi. Her ekin gerekçesini cümledeki görevle açıklamalarını isteyin.