B1 düzeyinde sözlük kullanma çalışmasını yalnızca kök bulma alıştırması olarak sunmayın. Öğrencinin metindeki biçim, sözlükteki madde başı ve bağlamdaki anlam arasında ilişki kurmasını sağlayın. Her aramada örnek cümle görünür kalsın.
Temel fikir
Önce sözcüğün cümledeki görevini belirletin. Tanınan çekim eklerini sondan başlayarak ayırın: kitabımda → kitabım → kitap. Son adımın harf silmekten ibaret olmadığını, madde başının yazımına dönüldüğünü gösterin. Fiillerde -mak veya -mek ile kurulan mastarı aratın: gidiyoruz → gitmek. Öğrenci, tahminini sözlükteki madde ve varsa çekim bilgisiyle doğrulasın; her ünsüzü otomatik olarak değiştirmesin. Tablonun genel bir ses değişimi kuralı değil, bu cümleler için arama örnekleri sunduğunu belirtin.
| Cümledeki biçim | Aranacak madde başı |
|---|---|
| kitabımda | kitap |
| çantalarımızdan | çanta |
| gidiyoruz | gitmek |
| sözlükte | sözlük |
| gözlükçüde | gözlükçü |
| yüzümü | yüz |
Örnekler
- Kitabımda küçük bir not var.
- Çantalarımızdan iki kalem çıkardık.
- Biz bugün kütüphaneye gidiyoruz.
- Bu kelime sözlükte var.
- Gözlükçüde yeni çerçeveler var.
- Yüzümü bu havluyla kurutuyorum.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Çekim ekini ayırmakla yapım ekini atmayı karıştıran öğrenci, gözlükçüde için göz arayabilir. Bu cümlede gereken madde başı gözlükçüdür; meslek anlamı korunmalıdır. Maddeyi bulmak da yetmez: yüz için yüz sayısını seçen öğrenci cümlenin anlamını yeniden kontrol etmelidir.
Kendin dene
Bu cümledeki kitabımda için sözlükte aranacak madde başını yazın: Kitabımda küçük bir not var.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kitap
kitap: kitabımda biçimi hem iyelik hem bulunma bilgisi taşır. Bu bilgiler ayrıldıktan sonra madde başının sonundaki p geri gelir; öğrencinin kitab biçiminde durmadığını kontrol edin.
Bu cümledeki gidiyoruz için sözlükte aranacak madde başını yazın: Biz bugün kütüphaneye gidiyoruz.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gitmek
gitmek: gidiyoruz birinci çoğul kişiyle çekimlenmiştir. Sözlükte eylemin kişi ve zaman bildirmeyen mastarı aranır; bu mastarda d değil t bulunur.
Bu cümledeki gözlükçüde için sözlükte aranacak madde başını yazın: Gözlükçüde yeni çerçeveler var.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gözlükçü
gözlükçü: yeni çerçevelerin bulunduğu yer gözlükçüdür. Yalnızca bulunma eki ayrılır; gözlük ya da göz yanıtı meslek anlamını kaybettiği için bu aramayı karşılamaz.
Bu cümledeki yüzümü için sözlükte aranacak madde başını yazın: Yüzümü bu havluyla kurutuyorum.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yüz
yüz: havluyla kurutulan şey kişinin yüzüdür. yüzümü biçimindeki iyelik ve belirtme ekleri bu adı cümleye bağlar; yüz sayısı bu bağlama uymaz.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Bu cümledeki kitabımda için sözlükte aranacak madde başını yazın: Kitabımda küçük bir not var.
Bu cümledeki gidiyoruz için sözlükte aranacak madde başını yazın: Biz bugün kütüphaneye gidiyoruz.
Bu cümledeki gözlükçüde için sözlükte aranacak madde başını yazın: Gözlükçüde yeni çerçeveler var.
Bu cümledeki yüzümü için sözlükte aranacak madde başını yazın: Yüzümü bu havluyla kurutuyorum.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden tablodaki altı biçim için metindeki biçimi, madde başını ve yalnızca cümleye uyan anlamı yazmalarını isteyin. Sonra ikili çalışmada seçimlerini gerekçelendirsinler. Özellikle gözlükçü yanıtında hangi anlamın korunması gerektiğini açıklamalarını sağlayın.