Öğrencilerin üçüncü kişiye ait genel bilgi ve kesine yakın tahmin cümleleri kurarken -dir ekinin sekiz biçiminden doğrusunu seçmesi için kısa bir not.
Temel fikir
Ek, son ünlüye göre -dir, -dır, -dur ya da -dür, son ünsüze göre -tir, -tır, -tur ya da -tür olur: güzeldir, kapalıdır, tuzludur, dürüsttür, sıcaktır. Çoğul addan sonra -lerdir / -lardır gelir. Genel doğruyu ve kesine yakın tahmini bildirir.
| Son ünlü | Ünlüden veya ötümlüden sonra | Örnek | Ötümsüzden sonra | Örnek |
|---|---|---|---|---|
| a, ı | -dır | kapalıdır | -tır | sıcaktır |
| e, i | -dir | güzeldir | -tir | serttir |
| o, u | -dur | tuzludur | -tur | yoktur |
| ö, ü | -dür | gündür | -tür | dürüsttür |
Örnekler
- Burada kışın hava soğuktur.
- Bu kapı genellikle kapalıdır.
- Müdür şimdi toplantıdadır.Burada -dir, toplantıda yer bildirimine eklenerek kesine yakın bir tahmini anlatır; konuşan bunu görmemiştir.
- okuldadırokuldaBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -tadırBildirme eki: -dir / -dır / -tir / -tür
- arkadaşlarımızdırarkadaşlarÇoğul eki: -ler / -larımızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdırBildirme eki: -dir / -dır / -tir / -tür
- çocuklardırçocuklarÇoğul eki: -ler / -lardırBildirme eki: -dir / -dır / -tir / -türÇoğul eki -lar ötümlü r ile biter; bu yüzden ek d ile başlar, kalın a ile -dır olur: çocuklardır.
- Deniz tuzludur.Sözcük u ünlüsüyle biter; bu yüzden ek d ile başlar, yuvarlak u ile -dur olur. Bu genel bir doğrudur, tahmin değildir.
- Zeynep dürüsttür.Sözcük ötümsüz t ile biter, son ünlü ü ince ve yuvarlaktır; bu yüzden ek -tür olur: dürüsttür, iki t ile.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler ekin yazı dilinde, tanımlarda ve tahminlerde sık olduğunu bilmeden gündelik cümlelere de ekler; bu cümleler kulağa rapor gibi gelir. ben ve sen ile de kullanırlar (öğrencidir gibi yanlış). Sert ünsüzden sonra -dir yazmak da sık hatadır (sıcakdır değil, sıcaktır).
Kendin dene
güzel sözcüğüne -dir ekinin doğru biçimini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
güzeldir
güzeldir: son ünlü e, son ses ötümlü l, ek -dir.
sıcak sözcüğüne -dir ekinin doğru biçimini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
sıcaktır
sıcaktır: k ötümsüz olduğu için ek t ile başlar, kalın düz a ile -tır olur.
tuzlu sözcüğüne -dir ekinin doğru biçimini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
tuzludur
tuzludur: sözcük ünlüyle bittiği için ek d ile başlar, kalın yuvarlak u ile -dur olur.
dürüst sözcüğüne -dir ekinin doğru biçimini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
dürüsttür
dürüsttür: son ses ötümsüz t, son ünlü ince yuvarlak ü; ek -tür olur ve yazıda t ikilenir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
güzel sözcüğüne -dir ekinin doğru biçimini getirin.
sıcak sözcüğüne -dir ekinin doğru biçimini getirin.
tuzlu sözcüğüne -dir ekinin doğru biçimini getirin.
dürüst sözcüğüne -dir ekinin doğru biçimini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden üç genel doğru ve ailelerinden birinin şu an nerede olduğuna dair bir tahmin yazmalarını, her cümlede ekin ünlüsünü ve ünsüzünü denetlemelerini isteyin.