Bu B1 dersinde önce çekim tablosunu kullanın; ardından öğrenciden her örnekte düşen varlığı bulmasını isteyin. Fiziksel düşme ile sıcaklığın azalmasını karşılaştırın. Amaç yalnızca ekleri doğru yazmak değil, özne ile nesneyi de doğru seçmektir.
Temel fikir
Kökün sonundaki ş korunur: düşüyorum, düştüm, düşeceğim, düşerim. Görülen geçmiş zaman eki ötümsüz ş sonrasında t ile başlar; gelecek zaman ekindeki k, birinci kişi ekinin ünlüsünden önce ğ olur. Düşmenin başlangıç yeri ayrılma (koltuktan), varış yeri yönelme (yere) durumundadır. Azalmada ulaşılan değer de yönelme eki alır: beş dereceye düştü.
| Kişi | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman |
|---|---|---|---|---|
| ben | düşüyorum | düştüm | düşeceğim | düşerim |
| sen | düşüyorsun | düştün | düşeceksin | düşersin |
| o | düşüyor | düştü | düşecek | düşer |
| biz | düşüyoruz | düştük | düşeceğiz | düşeriz |
| siz | düşüyorsunuz | düştünüz | düşeceksiniz | düşersiniz |
| onlar | düşüyorlar | düştüler | düşecekler | düşerler |
Örnekler
- Cüzdanım koltuktan yere düştü.
- Sıcaklık gece beş dereceye düştü.
- Çocuk dün bisikletten düştü.
- Dikkat, bu kutu birazdan düşecek!
- Sonbaharda bu ağacın yaprakları yola düşer.
- Ayağım kaydı ama düşmedim.
- Anahtarımı suya düşürdüm.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Düşme anlamında fiil geçişsizdir: Bardak düştü cümlesinde bardak öznedir. Bardağı düşürdüm cümlesinde ise ettirgen düşürmek kullanılır ve bardak nesne olur. Ettirgen biçimin kasıt bildirmediğini bir kaza örneğiyle gösterin. Öğrencinin düşer yerine düşür yazıp yazmadığını da kontrol edin.
Kendin dene
Görülen geçmiş zamanla tamamlayın: Dün buzda düşen kişi benim.
Cevabı veya örnek cevabı göster
düştüm
düştüm: dün geçmişteki olayı, ben düşen kişinin konuşan olduğunu gösterir. Ş sonrasında -tü- gelir; birinci tekil kişi -m ile belirtilir.
Gelecek zamanın birinci tekil kişi biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
düşeceğim
düşeceğim: Konuşan kişi tutulmazsa düşeceğini öngörüyor. İstenen gelecek zaman için düşecek- biçimine birinci tekil kişi eki gelirken k, ğ olur.
Sonbaharda tekrarlanan olayı geniş zamanla anlatın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
düşer
düşer: Sonbaharda tekrarlanan olay geniş zamanla anlatılır ve bu fiil -er alır. İnsan dışı çoğul özne olan yapraklarla burada yüklemin tekil kullanılması olağandır.
Düşen bardak, düşmesine yol açan kişi benim. Uygun fiili seçip görülen geçmiş zamanla tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
düşürdüm
düşürdüm: bardağı belirtme durumunda nesnedir; düşmeye yol açan kişi konuşandır. Yanlışlıkla eylemin kasıtsız olduğunu belirtir. Düştüm yazılsaydı düşen kişi konuşanın kendisi olurdu.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Görülen geçmiş zamanla tamamlayın: Dün buzda düşen kişi benim.
Gelecek zamanın birinci tekil kişi biçimini yazın.
Sonbaharda tekrarlanan olayı geniş zamanla anlatın.
Düşen bardak, düşmesine yol açan kişi benim. Uygun fiili seçip görülen geçmiş zamanla tamamlayın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden düşen bir eşya, yanlışlıkla düşürdükleri bir nesne ve azalacak bir sıcaklık hakkında üç cümle isteyin. Bir cümlede başlangıç veya varış yeri bulunsun. Sonra kırmak dersine geçin.