Bu B1 dersinde öğrencinin yakalamak fiilini somut ve mecaz anlamlarıyla kullanmasını hedefleyin. Tabloyu yalnızca sesli okutmak yerine bir top oyunu, son otobüs ve yeni bir fırsat üzerinden zaman değişiklikleri yaptırın.
Temel fikir
Yakala- gövdesinin son ünlüsü şimdiki zamanda daralır: yakalıyorum. Görülen geçmiş zamanda yakaladım, gelecek zamanda yakalayacağım, geniş zamanda yakalarım biçimlerini karşılaştırın. Gelecekteki y yardımcı sesini ve kişi ekinden önceki k → ğ değişimini gösterin. Belirli bir nesne belirtme durumu eki alır: topu yakalamak. Fırsat yakalamak ise fiziksel bir tutuşu değil, bir olanak elde etmeyi anlatır.
| Kişi | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman |
|---|---|---|---|---|
| ben | yakalıyorum | yakaladım | yakalayacağım | yakalarım |
| sen | yakalıyorsun | yakaladın | yakalayacaksın | yakalarsın |
| o | yakalıyor | yakaladı | yakalayacak | yakalar |
| biz | yakalıyoruz | yakaladık | yakalayacağız | yakalarız |
| siz | yakalıyorsunuz | yakaladınız | yakalayacaksınız | yakalarsınız |
| onlar | yakalıyorlar | yakaladılar | yakalayacaklar | yakalarlar |
Örnekler
- Çocuk havada topu yakaladı.
- Biz son otobüsü yakaladık.
- Kedi sonunda fareyi yakaladı.
- Bu oyunda topları tek elle yakalıyorum.
- Bir gün iyi bir fırsat yakalayacağız.
- Bu kez topu yakalamadım.
- Sen de topu yakaladın mı?
- Her sabah aynı otobüsü yakalarız.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci otobüse yetişmek kalıbının ekini yakalamak fiiline taşıyabilir. Otobüsü yakalamak örneğinde otobüsün belirtili nesne olduğunu gösterin; iki fiilin aynı bağlamda farklı durum ekleri istediğini vurgulayın. Yakaladın mı? sorusunda soru ekinin ayrı yazıldığını da denetleyin.
Kendin dene
Şimdiki zamanın birinci tekil kişi biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yakalıyorum
yakalıyorum: şu anda devam eden eylemi, ben ise birinci tekil kişiyi gösterir. Öğrencinin daralan ünlüyü noktasız ı ile yazdığını kontrol edin.
Gelecek zamanın birinci çoğul kişi biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yakalayacağız
yakalayacağız: yarın gelecek zamanı, biz birinci çoğul kişiyi gerektirir. Ünlüyle başlayan -ız ekinden önce gelecek zaman ekinin k sesi ğ olur.
Otobüs sözcüğüne uygun durum ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
otobüsü
otobüsü: Sözü edilen belirli son otobüs, yakalama eyleminin nesnesidir. Son ünlü ü olduğu için belirtme eki -ü seçilir; otobüse biçimi yetişmek ile kullanılır.
Görülen geçmiş zamanın olumsuz birinci tekil kişi biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yakalamadım
yakalamadım: Konuşan kişi dün yakalama eyleminin gerçekleşmediğini bildirir. Olumsuzluk eki -ma-, geçmiş zaman eki -dı- ile kişi eki -m öncesindedir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Şimdiki zamanın birinci tekil kişi biçimini yazın.
Gelecek zamanın birinci çoğul kişi biçimini yazın.
Otobüs sözcüğüne uygun durum ekini getirin.
Görülen geçmiş zamanın olumsuz birinci tekil kişi biçimini yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden yakaladıkları bir topu, yarın yetişmek istedikleri otobüsü ve bir fırsatı anlatan üç cümle isteyin. İlk cümleyi olumsuz yaptırıp yalnızca eki değil, anlamdaki değişimi de açıklatın.