Öğrencilerin düşünmek fiilini şimdiki, olumsuz, geçmiş ve gelecek zamanda çekimleyip neyi düşündüklerini söylemeleri için kısa bir öğretmen notu.
Temel fikir
Gövde düşün- ünsüzle bittiği için ekler kendi ünlüsünü getirir ve büyük ünlü uyumu ü'yü izler: düşünüyorum, düşündüm, düşüneceğim, düşünmüyorum. Düşünülen kişi ya da şey belirtme durumundadır: seni düşünüyorum, bu konuyu düşünüyorum.
| Kişi | Şimdiki zaman | Olumsuz şimdiki zaman | Geçmiş zaman | Gelecek zaman |
|---|---|---|---|---|
| ben | düşünüyorum | düşünmüyorum | düşündüm | düşüneceğim |
| sen | düşünüyorsun | düşünmüyorsun | düşündün | düşüneceksin |
| o | düşünüyor | düşünmüyor | düşündü | düşünecek |
| biz | düşünüyoruz | düşünmüyoruz | düşündük | düşüneceğiz |
| siz | düşünüyorsunuz | düşünmüyorsunuz | düşündünüz | düşüneceksiniz |
| onlar | düşünüyorlar | düşünmüyorlar | düşündüler | düşünecekler |
Örnekler
- Dün gece bu konuyu çok düşündüm.
- Annem seni düşünüyor.
- Yarın erken kalkmayı düşünüyorum.Düşünülen eylem -ma ile addan sonra belirtme durumuna sokulur: kalkmayı. Düşünmek bunu başka her nesne gibi alır. Bu konu A2'nin biraz ötesindedir.
- Bu konuda ne düşünüyorsun?Görüş sorulurken konu bulunma durumunda olur (bu konuda), ne ek almaz. Konunun kendisi üzerinde düşünülürken konu nesnedir: bu konuyu düşünüyorum.
- Şimdi hiçbir şey düşünmüyorum.
- Akşam bu teklifi düşüneceğim.
- düşünüyorumdüşünüyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- düşündümdüşündüGörülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tümGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler kendi dillerindeki edat ya da yönelme düşüncesiyle sana düşünüyorum der; doğrusu seni düşünüyorum. Ünlüyü düzleştirip düşünıyorum yazmak da sık görülür.
Kendin dene
Boşluğa uygun fiili yazın: Seni çok düşünüyorum.
Cevabı veya örnek cevabı göster
düşünüyorum
düşünüyorum: gövde n ünsüzüyle bittiği için -üyor kendi ünlüsünü getirir, gövdedeki ü'ye uyar; kişi eki -um olur.
Boşluğa fiili geçmiş zamanda yazın: Ali dün gece bunu çok düşündü.
Cevabı veya örnek cevabı göster
düşündü
düşündü: n ötümlü olduğu için ek d ile başlar, gövdedeki ü ile -dü olur; üçüncü kişide kişi eki yoktur.
Boşluğa gelecek zaman biçimini yazın: Yarın bu teklifi düşüneceğiz.
Cevabı veya örnek cevabı göster
düşüneceğiz
düşüneceğiz: ön ünlü ü'den sonra gelecek zaman eki -ecek olur; k ünlüyle başlayan -iz önünde ğ'ye döner.
Boşluğa olumsuz şimdiki zaman biçimini yazın: Sen bu konuyu hiç düşünmüyorsun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
düşünmüyorsun
düşünmüyorsun: olumsuzluk eki -me- -yor önünde e'sini yitirir, ü geri gelir; sen için -sun eklenir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğa uygun fiili yazın: Seni çok düşünüyorum.
Boşluğa fiili geçmiş zamanda yazın: Ali dün gece bunu çok düşündü.
Boşluğa gelecek zaman biçimini yazın: Yarın bu teklifi düşüneceğiz.
Boşluğa olumsuz şimdiki zaman biçimini yazın: Sen bu konuyu hiç düşünmüyorsun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden şu an, dün ve yarın düşündükleri şeylerle ilgili üç cümle yazmalarını isteyin; nesnelerdeki belirtme ekini ve fiillerdeki ü'yü denetleyin.