aramak fiili: çekim, nesne ve telefon etme anlamı

Temel fikir

Kök ara- ünlüyle biter; şimdiki zamanda son a düşer ve kalın ünlü ı getirir: arıyorum. Geçmiş zamanda kök korunur: aradım. Gelecek zamanda araya y girer: arayacağım. Belirli nesne belirtme durumu alır: annemi aradım.

Örnekler

• Annemi akşam aradım.Aranan kişi nesnedir ve belirtme durumu alır: annem + i = annemi, yönelme durumlu anneme değil. Özne olan ben düşmüştür.
• Yarın doktoru arayacağım.
• Çocuklar bahçede topu arıyor.
• Neden beni aramadın?Olumsuzluk eki -ma, geçmiş zaman eki -dı'dan önce gelir: ara + ma + dı + n. Aranmayan kişi yine belirtme durumundadır: beni.
• Ev arıyoruz.Belirli olmayan nesne belirtme eki almaz: ev arıyoruz (herhangi bir ev). Belirli bir ev için evi arıyoruz denir.
• Annem arıyor.
• arıyorumar·ıyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyor·umKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
• arayacağızara·yKaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyı·acağGelecek zaman eki: -ecek / -acak·ızKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz

Dikkat et

Öğrenciler birçok dilde “birine telefon etmek” yönelme gibi kurulduğu için anneme aradım yazar; doğrusu annemi aradım. Ayrıca arayorum yazmak, yani kök ünlüsünü düşürmemek sık hatadır.

Kendin dene

1. ben için aramak fiilini şimdiki zamanda yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   arıyorum

   arıyorum: kökün son ünlüsü a, -ıyor önünde düşer; kalın ünlü ı getirir, -um “ben” ekidir.

2. ben için aramak fiilini geçmiş zamanda yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   aradım

   aradım: kök ünlüyle bittiği için geçmiş zaman eki d ile başlar; kalın a ile -dı olur, -m “ben” ekidir.

3. biz için aramak fiilini gelecek zamanda yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   arayacağız

   arayacağız: ünlüden sonra araya y girer; -ız ünlüyle başladığı için -acak'ın k'si ğ olur.

4. anne sözcüğünü “benim annem” anlamında belirtme durumunda yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   annemi

   annemi: aranan anne nesnedir; annem ünsüzle biter, son ünlüsü e olduğu için belirtme eki -i olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden aradıkları bir şeyi, dün telefonla aradıkları kişiyi ve yarın arayacakları kişiyi anlatan üç cümle yazmalarını isteyin.