Öğrencilerin dinlemek fiilini üç zamanda çekmesi ve bilerek dinlemekle yalnızca duymayı ayırması için kısa bir not.
Temel fikir
Gövde ünlüyle biter: dinle-. Şimdiki zamanda gövdenin son ünlüsü daralır (dinliyorum), geçmişte yalın kalır (dinledim), gelecekte kaynaştırma y girer ve k yumuşar (dinleyeceğim). Nesne belirtisizse ek almaz (müzik dinliyorum), belirliyse belirtme durumundadır (şarkıyı dinliyorum).
| Kişi | Şimdiki zaman | Geçmiş zaman | Gelecek zaman |
|---|---|---|---|
| ben | dinliyorum | dinledim | dinleyeceğim |
| sen | dinliyorsun | dinledin | dinleyeceksin |
| o | dinliyor | dinledi | dinleyecek |
| biz | dinliyoruz | dinledik | dinleyeceğiz |
| siz | dinliyorsunuz | dinlediniz | dinleyeceksiniz |
| onlar | dinliyorlar | dinlediler | dinleyecekler |
Örnekler
- Akşamları müzik dinliyorum.Şimdiki zamanda dinle- gövdesinin son ünlüsü daralır: dinliyorum. Belirtisiz nesne olan müzik ek almaz.
- Haberi dikkatle dinledik.Belirli nesne belirtme durumu alır, edat gerekmez: haberi dinledik.
- Yarın yolda radyo dinleyeceğim.
- Neden beni dinlemiyorsun?
- Müzik çok yüksek, seni duymuyorum.Duymak çaba olmadan işitmektir; burada dinlemek, bilerek dikkat etmemek anlamına gelirdi.
- Beni dinle, lütfen.
- Çocuklar, lütfen dinleyin.Saygılı ya da çoğul istekte gövdeye kaynaştırma y ile -yin gelir: dinleyin. Yalın gövde dinle tek bir yakın kişiye söylenir.
- Bu şarkıyı hiç dinledin mi?
- Dedem dün gece radyoyu dinledi.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler dinlemek ile duymak fiillerini karıştırır: Seni duymuyorum gürültüden dolayı işitememektir, Seni dinlemiyorum ise dikkat etmemektir. Ana dili Türkçe olmayan öğrenciler ayrıca dinleyorum yazabilir; dinlenmek (istirahat etmek) ile de karıştırılabilir.
Kendin dene
dinle kökünü sen için şimdiki zamanda çekin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
dinliyorsun
dinliyorsun: gövdenin son ünlüsü -yor öncesinde daralır, kişi eki -sun olur.
dinle kökünü biz için geçmiş zamanda çekin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
dinledik
dinledik: ünlüden sonra geçmiş zaman eki d ile başlar, ince ünlüyle -di olur, -k biz kişisini gösterir.
dinle kökünü ben için gelecek zamanda çekin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
dinleyeceğim
dinleyeceğim: ünlüyle biten gövdeye kaynaştırma y girer, -ecek'in k'si ünlü önünde ğ olur.
Gürültü var, seni duymuyorum. duymak fiilini ben için şimdiki zamanın olumsuzunda çekin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
duymuyorum / duyamıyorum
duymuyorum ya da duyamıyorum: gürültü dinlemeyi değil işitmeyi engeller, bu yüzden fiil duymak olur, dinlemek değil.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
dinle kökünü sen için şimdiki zamanda çekin.
dinle kökünü biz için geçmiş zamanda çekin.
dinle kökünü ben için gelecek zamanda çekin.
Gürültü var, seni duymuyorum. duymak fiilini ben için şimdiki zamanın olumsuzunda çekin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden dinledikleri şeyler hakkında dört cümle yazmalarını isteyin: şimdiki, geçmiş, gelecek ve bir olumsuz. dinleyorum biçiminin kalmadığını denetleyin.