ders: lekcja, przypadki i formy dzierżawcze

Zasada

Temat ders nie zmienia się: dersi, derse, dersler, dersimiz. Po końcowym s powstają derste i dersten, ale po końcówce dzierżawczej mamy dersimizde, z d po z. Kontekst rozstrzyga, czy dersi oznacza konkretne dopełnienie, czy jego/jej lekcję. Porównaj bu dersi z onun dersi; na jego/jej lekcji to onun dersinde.

Przykłady

• Bugün derse erken geldik.Dziś przyszliśmy wcześnie na lekcję.
• Bu dersi birlikte çalışalım.Przeróbmy razem tę lekcję.
• Dersimiz bugün erken bitiyor.Nasza lekcja kończy się dziś wcześnie.
• Derste telefonumu kapatıyorum.Na lekcji wyłączam telefon.
• Dersten sonra kütüphaneye gidiyoruz.Po lekcji idziemy do biblioteki.
• Dersin konusu günlük alışveriş.Tematem lekcji są codzienne zakupy.
• Her akşam yarım saat ders çalışıyorum.Każdego wieczoru uczę się przez pół godziny.
• Onun dersinde herkes soru soruyor.Na jego lub jej lekcji wszyscy zadają pytania.
• derslerimizdenz naszych lekcjiders·lerLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce·imiz-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: nasz·den-den / -dan / -ten / -tan: z, od

Uważaj

Gdy chodzi o uczenie się jako czynność, użyj ders çalışmak: Her akşam ders çalışıyorum. Nie dodawaj automatycznie -i. Jeśli dopełnieniem jest konkretna lekcja, poprawne jest bu dersi çalışmak. Końcówka zmienia znaczenie; dersi nie jest po prostu pełniejszą wersją ders.

Spróbuj samodzielnie

1. Uzupełnij: na tej lekcji nie używamy telefonów. Wpisz brakującą formę ders.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   derste

   derste: zdanie określa zasady obowiązujące na tej lekcji. Miejscownik występuje bezpośrednio po bezdźwięcznym s, dlatego zaczyna się od t. Temat pozostaje bez zmian.

2. Uzupełnij: nasze lekcje są dziś krótkie. Podaj liczbę mnogą ders z końcówką oznaczającą „nasze“.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   derslerimiz

   derslerimiz: chodzi o kilka lekcji należących do naszego planu. Końcówka liczby mnogiej -ler poprzedza dzierżawcze -imiz. Bizim wskazuje właścicieli, ale nie zastępuje końcówki rzeczownika.

3. Uzupełnij: na jego lub jej lekcji jest dwoje nowych uczniów. Wpisz tylko brakujące słowo.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   dersinde

   dersinde: onun wskazuje właściciela w trzeciej osobie, a uczniowie są na jego lub jej lekcji. Do dersi dodaj -n- i -de. Bez onun ta sama forma może też oznaczać „na twojej lekcji”.

4. Uzupełnij zwykłe wyrażenie oznaczające naukę ogólnie: uczę się każdego wieczoru. Wpisz brakujące słowo.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   ders

   ders: zdanie dotyczy zwykłej czynności uczenia się, a nie konkretnej lekcji. W wyrażeniu ders çalışmak rzeczownik występuje bez końcówki przypadka; biernik zmieniłby ten sens.

Użyj tego dzisiaj

Napisz, kiedy zaczyna się twoja lekcja, co na niej robisz i kiedy uczysz się w domu. Użyj jednej formy dzierżawczej i uzasadnij wybór końcówek przypadków.