Był i byli: -di po rzeczownikach (öğrenciydim)

Zasada

Dodaj -di do rzeczownika, przymiotnika lub określenia miejsca, aby użyć czasu przeszłego: güzeldi, doktordu, evdeydi. Samogłoska zależy od ostatniej samogłoski wyrazu (di dı du dü), a d zmienia się w t po spółgłosce bezdźwięcznej (ç f h k p s ş t): soğuktu. Po samogłosce najpierw wstawia się y: öğrenciydi. Potem dochodzi końcówka osobowa: öğrenciydim, öğrenciydik, doktordunuz; liczba mnoga -ler może stać przed nią (öğrencilerdi) lub po niej (öğrenciydiler).

Przykłady

• Dün akşam biz sinemadaydık.Wczoraj wieczorem byliśmy w kinie.Słowo sinemada kończy się samogłoską, więc przed -dı pojawia się y: sinemadaydık. Zaimek biz można pominąć.
• Mert geçen yıl öğrenciydi.Mert w zeszłym roku był studentem.Öğrenci kończy się samogłoską, więc końcówka wymaga y: öğrenciydi, a nie öğrencidi.
• Hava dün çok soğuktu.Wczoraj było bardzo zimno.Soğuk kończy się bezdźwięczną spółgłoską k, więc końcówka zaczyna się od t, a ostatnia samogłoska u daje -tu: soğuktu.
• evdeydimbyłem / byłam w domuev·de-de / -da / -te / -ta: w, na, przy·ydiBył i byli: -di po rzeczownikach (öğrenciydim)·mKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler
• sınıftaydıkbyliśmy w klasiesınıf·ta-de / -da / -te / -ta: w, na, przy·ydıBył i byli: -di po rzeczownikach (öğrenciydim)·kKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler
• öğrencilerdibyli uczniamiöğrenci·lerLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce·diBył i byli: -di po rzeczownikach (öğrenciydim)
• doktordunuzbyliście lekarzamidoktor·duBył i byli: -di po rzeczownikach (öğrenciydim)·nuzKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler
• Dün evde ekmek yoktu.Wczoraj w domu nie było chleba.Var i yok przyjmują końcówkę bezpośrednio: vardı znaczy „było”, yoktu „nie było”, z t po bezdźwięcznym k.
• Ali evdeydi, ama Zeynep evde değildi.Ali był w domu, ale Zeynep nie była w domu.Dla zaprzeczenia przed końcówką stoi değil: değildi. Końcówka osobowa idzie potem, np. değildim.

Uważaj

Nie pomijaj y po samogłosce: poprawnie jest evdeydim, a nie evdedim, oraz öğrenciydim, a nie öğrencidim. To y nie jest dowolne.

Spróbuj samodzielnie

1. Powiedz „byłem / byłam w domu” z ev (dom): ev + miejscownik + był + ja.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   evdeydim

   evdeydim: ev + de kończy się samogłoską e, więc przed -di stoi y, a -m to końcówka dla „ja”.

2. Powiedz „byłeś / byłaś w ogrodzie” z bahçe (ogród): bahçe + miejscownik + był + ty.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   bahçedeydin

   bahçedeydin: bahçe + de kończy się samogłoską e, więc dochodzi y; -n to końcówka dla „ty”.

3. Sala była bardzo zatłoczona. Dodaj do kalabalık (zatłoczony) końcówkę przeszłą.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   kalabalıktı

   kalabalıktı: k jest bezdźwięczne, więc końcówka zaczyna się od t, a ostatnia samogłoska ı daje -tı; dla „ono” nie ma końcówki osobowej.

4. Powiedz „byliście nauczycielami” z öğretmen (nauczyciel): öğretmen + był + wy.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   öğretmendiniz

   öğretmendiniz: n jest dźwięczne, więc d; samogłoska e daje di, a -niz to końcówka dla „wy” lub „Państwo”.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzy zdania o tym, gdzie przebywałeś / przebywałaś wczoraj lub w zeszłym roku i kim byłeś / byłaś. W każdym słowie sprawdź, czy przed -di potrzebne jest y i czy ma być d, czy t.