Rzeczownik może oznaczać substancję lub narzędzie, a utworzony od niego czasownik — związaną z nimi czynność. Nauczysz się budować znane czasowniki i odróżniać ich przyrostek od końcówki oznaczającej „z”.

Zasada

Po ostatniej samogłosce e, i, ö, ü dodaj -le, a po a, ı, o, u — -la. Z rzeczownika lub przymiotnika powstaje temat czasownika: tuz → tuzla-, temiz → temizle-. Następnie dodaj -mek/-mak, aby otrzymać bezokolicznik, albo końcówkę czasu w zdaniu: temizlemek, temizledi. Przyrostek zaczyna się od l, więc także po samogłosce łączy się bezpośrednio: ütülemek. Ucz się znaczenia każdego istniejącego czasownika; başlamak oznacza „zaczynać”. Ten wzór nie pozwala tworzyć dowolnych czasowników od wszystkich rzeczowników.

Porównaj konstrukcje
Ostatnia samogłoskaPrzyrostekPodstawa → bezokolicznik
e, i, ö, ü-letemiz → temizlemek; ütü → ütülemek
a, ı, o, u-latuz → tuzlamak; baş → başlamak

Przykłady

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Nie przenoś łączącego y z końcówki oznaczającej „z”. Suyla znaczy „z wodą”, a sulamak — „podlewać”: su + la + mak, nie suylamak. Podobnie ütüyle oznacza „żelazkiem”, a ütülemek — „prasować”.

Spróbuj samodzielnie

  1. Od temiz (czysty) utwórz bezokolicznik „czyścić“.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    temizlemek

    temizlemek: ostatnia samogłoska w temiz to i. Powstaje temat temizle-, do którego dochodzi -mek; obie końcówki zawierają więc samogłoskę przednią.

  2. Od tuz (sól) utwórz bezokolicznik „solić“.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    tuzlamak

    tuzlamak: ostatnią samogłoską w tuz jest u, ale ten przyrostek ma tylko dwa warianty samogłoskowe. Wybierz -la, bez samogłoski zaokrąglonej, a potem dodaj -mak.

  3. Od ütü (żelazko) utwórz bezokolicznik „prasować“.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    ütülemek

    ütülemek: końcowe ü w ütü pozostaje. Spółgłoska l już rozdziela samogłoski, więc łączące y jest zbędne; chodzi o czynność wykonywaną żelazkiem.

  4. Uzupełnij w czasie przeszłym: koncert zaczął się trochę późno. Wpisz tylko czasownik.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    başladı

    başladı: to koncert się rozpoczął. Usuń -mak z başlamak i dodaj końcówkę przeszłą -dı do başla-. Trzecia osoba liczby pojedynczej nie wymaga tu dalszej końcówki osobowej.

Użyj tego dzisiaj

Opisz krótko prace domowe, używając trzech czasowników z tej strony. Podkreśl przyrostek tworzący czasownik i zakreśl końcówkę czasu. Podaj podstawę każdego czasownika i wyjaśnij jego znaczenie.