Bu B2 dersinde öğrenciden iki zarf için tek bir çeviri ezberlemesini değil, bağlamdaki kapsamı ve konuşmacının tutumunu açıklamasını isteyin. Deneyim sorusu, miktarın tümüyle yokluğu ve kararlı bir söz arasındaki farkı görünür kılın.

Temel fikir

Hiç, olumsuz yüklemle yokluğu ya da gerçekleşmemeyi pekiştirir; Hiç vaktim yok cümlesinde zamanın hiç bulunmadığı belirtilir. Hiç çadırda uyudun mu? ise deneyimin herhangi bir zamanda yaşanıp yaşanmadığını sorar. Asla, özellikle ret ve söz verme bağlamlarında kesinlik katar. O günü hiç unutmam ile O günü asla unutmam çiftinde ikisi de mümkündür; ikinci cümledeki kararlılık daha belirgindir. Ayrımı geçmiş ve gelecek zaman karşıtlığı olarak öğretmeyin: asla geçmişe ilişkin olumsuz bir yargıda da kullanılabilir.

Örnekler

  • Bu çorba hiç acı değil.
  • Ben asla vazgeçmem.
  • Sen hiç çadırda uyudun mu?
  • Bu kafeye hiç gelmedim.
  • Bu kafeye asla gelmem.
  • Hiç vaktim yok.
  • O günü hiç unutmam.
  • O günü asla unutmam.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrencinin hiç gördüğü her soruyu olumsuz sayıp saymadığını ve asla ekleyince fiildeki olumsuzluğu silip silmediğini kontrol edin. Uyudun mu deneyim sorusunda olumludur; tekrarlamayacağım ise verilen sözde olumsuz kalır. İki zarfın da uyduğu bağlamlarda tekini yanlış saymayın.

Kendin dene

  1. Daha önce seramik yapıp yapmadığını tarafsızca sorun; hiç ya da asla seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    hiç

    hiç: Seramik deneyiminin daha önce yaşanıp yaşanmadığı sorulur; soru olumlu ya da olumsuz yanıtı baştan dayatmaz. Asla bu tarafsız deneyim anlamını vermez.

  2. Şu anda zamanınızın hiç olmadığını söyleyin; bunu bütün zamanlara genellemeyin. Hiç ya da asla seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    hiç

    hiç: Bağlam yalnızca şu anda kullanılabilecek zamanın bulunmadığını bildirir. Asla seçimi, sözü bütün zamanlara uzanan daha kesin bir iddiaya dönüştürür.

  3. Hiç ya da asla yazın. İkisi de kullanılabilir; seçimin sözün kesinliğine etkisini açıklayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    asla / hiç

    asla / hiç: Söylemem ile ikisi de kurulabilir. Asla, sırrı açıklamama kararlılığını öne çıkarır; hiç, söyleme eyleminin hiçbir zaman gerçekleşmediğini de anlatabilir.

  4. Bu hatayı bir daha yapmayacağınıza söz vermek için uygun fiili seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    tekrarlamayacağım

    tekrarlamayacağım: Konuşmacı hatanın yeniden yapılmayacağına söz verir. Bu yüzden fiilin olumsuz biçimi gerekir; asla bu sözü pekiştirir, fiildeki olumsuzluğun yerini tutmaz.

Bugün kullan

Öğrencilere bir deneyim sorusu, bir yokluk cümlesi ve bir kesin söz yazdırın. Sonra aynı olumsuz cümlede hiç ile asla arasında seçim yaptırıp gerekçesini sorun; fiil biçimleri için bağlantılı ek derslerine yönlendirin.