Tureckie „kiedykolwiek”, „wcale” i „nigdy”

Zasada

Przy przeczącym orzeczeniu hiç oznacza „wcale” lub „nigdy”: Hiç vaktim yok mówi o zupełnym braku czasu. W neutralnym pytaniu o doświadczenie hiç znaczy „kiedykolwiek”: Hiç çadırda uyudun mu? Natomiast asla nadaje przeczeniu kategoryczny charakter, często w odmowie lub obietnicy. Porównaj O günü hiç unutmam i O günü asla unutmam: oba zdania wyrażają niezapominanie, ale drugie jest bardziej stanowcze. Żadne z tych słów nie narzuca czasu gramatycznego; asla może też dotyczyć przeszłości.

Przykłady

• Bu çorba hiç acı değil.Ta zupa w ogóle nie jest ostra.
• Ben asla vazgeçmem.Nigdy się nie poddam.
• Sen hiç çadırda uyudun mu?Czy kiedykolwiek spałeś w namiocie?
• Bu kafeye hiç gelmedim.Nigdy nie byłem w tej kawiarni.
• Bu kafeye asla gelmem.Nigdy nie przyszedłbym do tej kawiarni.
• Hiç vaktim yok.Nie mam ani chwili czasu.
• O günü hiç unutmam.Nigdy nie zapominam tamtego dnia.
• O günü asla unutmam.Nigdy, przenigdy nie zapomnę tamtego dnia.

Uważaj

Nie zastępuj każdego „kiedykolwiek” słowem asla i nie usuwaj przeczenia z czasownika tylko dlatego, że używasz asla. Neutralne pytanie łączy hiç z uyudun mu, a obietnica — asla z tekrarlamayacağım. Twierdzące tekrarlayacağım nie wyraża tej obietnicy.

Spróbuj samodzielnie

1. Wybierz hiç lub asla: zapytaj neutralnie, czy ta osoba kiedykolwiek lepiła z gliny.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   hiç

   hiç: pytanie dopuszcza obie odpowiedzi i dotyczy dowolnego wcześniejszego doświadczenia z ceramiką. Asla nie nadałoby mu tego neutralnego sensu.

2. Wybierz hiç lub asla: teraz nie masz ani chwili czasu, ale nie twierdzisz, że tak jest zawsze.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   hiç

   hiç: chodzi o zupełny brak czasu teraz. Asla zmieniłoby to w szersze, kategoryczne stwierdzenie, wykraczające poza podaną sytuację.

3. Wstaw hiç lub asla. Oba pasują; zastanów się, jak stanowczo brzmi wypowiedź.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   asla / hiç

   asla / hiç: oba pasują do söylemem. Asla brzmi jak stanowcze zobowiązanie do zachowania sekretu; hiç może po prostu opisywać, że nigdy się go nie zdradza.

4. Wybierz czasownik: obiecaj, że nigdy nie powtórzysz tego błędu.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   tekrarlamayacağım

   tekrarlamayacağım: obietnica wyklucza ponowne popełnienie błędu, więc czasownik musi być przeczący. Asla wzmacnia zobowiązanie, ale nie zastępuje przeczenia.

Użyj tego dzisiaj

Napisz pytanie o doświadczenie z hiç, zdanie o całkowitym braku czegoś i stanowczą obietnicę z asla. Sprawdź czasowniki w podlinkowanych lekcjach o formach przeczących.