Öğrencilerin gelmeyeceğim gibi olumsuz gelecek zaman çekimlerini kurmaları için kısa bir not.
Temel fikir
Olumsuz gelecek zaman, fiil kökü + olumsuzluk eki (-me/-ma) + gelecek zaman eki (-yecek/-yacak) + kişi eki sırasıyla kurulur: gelmeyeceğim, yapmayacağız. Olumsuzluk ekinden sonra ünlü geldiği için araya kaynaştırma ünsüzü y girer; -im/-iz gibi ünlüyle başlayan kişi eklerinden önce k yumuşayıp ğ olur.
| Kişi | İnce ünlülü kökten sonra | Örnek | Kalın ünlülü kökten sonra | Örnek |
|---|---|---|---|---|
| ben | -meyeceğim | gelmeyeceğim | -mayacağım | yapmayacağım |
| sen | -meyeceksin | gelmeyeceksin | -mayacaksın | yapmayacaksın |
| o | -meyecek | gelmeyecek | -mayacak | yapmayacak |
| biz | -meyeceğiz | gelmeyeceğiz | -mayacağız | yapmayacağız |
| siz | -meyeceksiniz | gelmeyeceksiniz | -mayacaksınız | yapmayacaksınız |
| onlar | -meyecekler | gelmeyecekler | -mayacaklar | yapmayacaklar |
Örnekler
- Yarın okula gitmeyeceğim.git- kökü burada yumuşamaz, çünkü -me ünsüzle başlar: gitmeyeceğim, gidmeyeceğim değil. -yecek'in k'si -im'den önce ğ olur.
- Bu akşam yemek yapmayacağız.
- Ali seninle gelmeyecek.Üçüncü kişide kişi eki yoktur; sözcük -yecek ile biter ve k değişmez: gelmeyecek.
- Sana yalan söylemeyeceğim.Olumsuz gelecek çoğu zaman söz verme ya da kesin karar bildirir. y, söyle- kökünden sonra değil, -me ile -ecek arasında yer alır: söyle·me·yeceğim.
- Yarın yağmur yağmayacak.Tahmin de aynı biçimle kurulur. yağ- kökünün ünlüsü kalın olduğu için olumsuzluk eki -ma, gelecek zaman eki -yacak olur.
- gelmeyeceğizgelmeyeceğOlumsuz gelecek zaman: -meyecek / -mayacakizKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- yapmayacaksınızyapmayacakOlumsuz gelecek zaman: -meyecek / -mayacaksınızKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- gitmeyecektimgitmeyecekOlumsuz gelecek zaman: -meyecek / -mayacaktiEk eylemin geçmişi: -di (öğrenciydim)mGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
- gelmeyecekmişgelmeyecekOlumsuz gelecek zaman: -meyecek / -mayacakmiş-miş eki: duyulan geçmiş zaman
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler y'yi düşürür (gelmeceğim), şimdiki zaman ekiyle karıştırır (gelmiyeceğim) ya da kökü yumuşatır (gidmeyeceğim, doğrusu gitmeyeceğim). Ek sırasını sesli okutarak pekiştirin.
Kendin dene
gel fiilinin olumsuz gelecek zaman çekimini ben için yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gelmeyeceğim
gelmeyeceğim: kök ince ünlülü olduğu için -me ve -yecek; -im ünlüyle başladığı için k yumuşayıp ğ olur.
yap fiilinin olumsuz gelecek zaman çekimini biz için yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yapmayacağız
yapmayacağız: kalın ünlü a nedeniyle -ma ve -yacak; -iz ünlüyle başladığı için k yumuşayıp ğ olur.
oku fiilinin olumsuz gelecek zaman çekimini o için yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
okumayacak
okumayacak: oku kalın ünlü u ile bittiği için -ma; üçüncü kişide kişi eki olmadığından k değişmez.
git fiilinin olumsuz gelecek zaman çekimini sen için yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gitmeyeceksin
gitmeyeceksin: -me ünsüzle başladığı için git yumuşamaz; -sin de ünsüzle başladığı için k değişmez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
gel fiilinin olumsuz gelecek zaman çekimini ben için yazın.
yap fiilinin olumsuz gelecek zaman çekimini biz için yazın.
oku fiilinin olumsuz gelecek zaman çekimini o için yazın.
git fiilinin olumsuz gelecek zaman çekimini sen için yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden hafta sonu yapmayacakları şeyleri anlatan dört cümle yazmalarını, her cümlede -me/-ma ekini işaretleyip y ile ğ'yi denetlemelerini isteyin.