Bu derste öğrencinin yalnızca boşluğu doldurmasını değil, seçiminin hangi bilgiyi verdiğini açıklamasını hedefleyin. Aynı kişi ve nesne hakkında kurulan cümleleri yan yana getirerek görev ile benzerlik arasındaki farkı görünür kılın.
Temel fikir
Olarak, olmak fiilinin zarf-fiil biçimidir; burada adlardan sonra görev, sıfat veya kullanım işlevi bildirir. Gibi ise karşılaştırılan ögeler arasında benzerlik kuran bir edattır. Öğretmen olarak çalışmak bir mesleki görevi, bir öğretmen gibi konuşmak konuşma biçimini öne çıkarır. Ayrımı bütün kullanımlara yaymayın: geçici olarak bir görevi değil, düzenlemenin geçici niteliğini belirtir. Biçim bilgisi için bağlantılı zarf-fiil dersine geçilebilir.
| Görev veya işlev | Benzerlik |
|---|---|
| öğretmen olarak çalışmak | bir öğretmen gibi konuşmak |
| masa olarak kullanmak | masa gibi görünmek |
| danışman olarak katılmak | bir danışman gibi konuşmak |
Örnekler
- Ablam bu okulda öğretmen olarak çalışıyor.
- Ablam bir öğretmen gibi konuşuyor.
- Bu kutuyu masa olarak kullanıyoruz.
- Bu kutu masa gibi görünüyor.
- Toplantıya danışman olarak katıldım.
- Toplantıda bir danışman gibi konuştum.
- Bu odayı geçici olarak kullanıyoruz.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci, gibi kullanılan kişinin mutlaka öğretmen olmadığını düşünebilir. Oysa gerçek bir öğretmen de bir öğretmen gibi konuşabilir; cümle mesleği değil benzerliği bildirir. Ayrıca masa olarak kullanılan kutunun gerçek bir masa olması gerekmez. Nesnenin o anda üstlendiği işlev yeterlidir.
Kendin dene
Meslek bilgisini koruyarak boşluğu olarak ya da gibi ile tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
olarak
olarak: Konuşan, aşçılığı mesleği olarak açıkça tanımlıyor. Otelde yaptığı işin adı isteniyor; bir aşçıya benzerliği sorulmuyor.
Kişinin yemek yapma biçimini karşılaştırın; olarak ya da gibi yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gibi
gibi: Bağlamda kişinin mesleğinin aşçılık olmadığı belirtiliyor. Seçim, yemek yapma biçiminin bir aşçınınkine benzemesine dayanıyor.
Tahtanın kullanım işlevini belirtin; olarak ya da gibi yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
olarak
olarak: Tahta gerçekten raf görevinde kullanılıyor. Öğrencinin şekil benzerliğine değil, verilen kullanım bilgisine dayanmasını bekleyin.
Yumuşaklık benzerliğini belirtin; olarak ya da gibi yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gibi
gibi: Çanta ile yastık yumuşaklık açısından karşılaştırılıyor. Çantanın yastık yerine kullanıldığına dair bir bilgi yok.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Meslek bilgisini koruyarak boşluğu olarak ya da gibi ile tamamlayın.
Kişinin yemek yapma biçimini karşılaştırın; olarak ya da gibi yazın.
Tahtanın kullanım işlevini belirtin; olarak ya da gibi yazın.
Yumuşaklık benzerliğini belirtin; olarak ya da gibi yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Bir kişiye meslek kartı, bir nesneye kullanım kartı hazırlatın. Öğrenciler olarak ile görev veya işlevi, gibi ile benzerliği anlatan cümleler kursun. Her cümleden hangi bilginin çıkarılabileceğini ve hangi bilginin çıkarılamayacağını tartıştırın.