Bu sayfayı B1 düzeyinde biçim seçimi için kullanın. Öğrenci, durum bildiren zarf-fiille bir işin nasıl yapıldığını veya ona eşlik eden hareketi anlatır. Örneklerde iki işi de aynı kişi ya da grup yapar; önce anlam bağını, sonra ekin kuruluşunu kontrol edin.
Temel fikir
Mastar ekini çıkarıp fiil kökü veya gövdesinin son ünlüsünü buldurun: a ı o u sonrasında -arak, e i ö ü sonrasında -erek gelir. Ünlüyle biten tabanda araya y girer: oku-y-arak, bekle-y-erek. Böylece -arak, -erek, -yarak, -yerek biçimleri görülür. Zaman ve kişi çekimi yüklemdedir: yazarak öğreniyoruz. gitmek → giderek, etmek → ederek, demek → diyerek, yemek → yiyerek değişimlerini ayrıca gösterin.
| Kök veya gövde | Ekin biçimi | Sonuç |
|---|---|---|
| koş- | -arak | koşarak |
| gül- | -erek | gülerek |
| oku- | -yarak | okuyarak |
| bekle- | -yerek | bekleyerek |
| yürü- | -yerek | yürüyerek |
| git- | -erek | giderek |
| et- | -erek | ederek |
| de- | -yerek | diyerek |
| ye- | -yerek | yiyerek |
Örnekler
- Çocuklar merdivenleri koşarak çıktı.
- Annem haberi gülümseyerek anlattı.
- Bu kelimeleri yazarak öğreniyoruz.
- Babam notları okuyarak hazırlandı.
- okuyarakokuyKaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyıarakDurum zarf-fiili: -arak / -erek
- bekleyerekbekleyKaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyıerekDurum zarf-fiili: -arak / -erek
- yürüyerekyürüyKaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyıerekDurum zarf-fiili: -arak / -erek
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci bekliyor biçiminden hareketle zarf-fiili kurarsa onu bekle- tabanına döndürün; doğru yazım bekleyerek olur. diyerek ve yiyerek örneklerindeki daralmayı bütün fiillere genellememeli, ünsüzle biten git- tabanına da gereksiz y eklememelidir.
Kendin dene
koşmak fiilini durum bildiren zarf-fiile dönüştürün.
Cevabı veya örnek cevabı göster
koşarak
koşarak: Mastar eki çıkarılınca koş- kalır. Son ünlü o kalın olduğu için -arak seçilir; son ses ş olduğundan araya y girmez.
beklemek fiilini durum bildiren zarf-fiile dönüştürün.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bekleyerek
bekleyerek: Öğrenci tabanı bekle- olarak ayırmalıdır. Sondaki e korunur, ekin ünlüsünden önce y gelir; zarf-fiil ayrıca zaman eki almaz.
gitmek fiilini durum bildiren zarf-fiile dönüştürün.
Cevabı veya örnek cevabı göster
giderek
giderek: Burada git- kökünün sonundaki t, ünlüyle başlayan ek önünde d olur. Kök ünsüzle bittiğinden araya y konmaz.
yemek fiilini durum bildiren zarf-fiile dönüştürün.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yiyerek
yiyerek: ye- kökündeki ünlünün y önünde i olarak yazıldığı özel biçimdir. Cümlede yeme eylemi, asıl eylemin yapılış biçimini veya ona eşlik eden hareketi belirtir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
koşmak fiilini durum bildiren zarf-fiile dönüştürün.
beklemek fiilini durum bildiren zarf-fiile dönüştürün.
gitmek fiilini durum bildiren zarf-fiile dönüştürün.
yemek fiilini durum bildiren zarf-fiile dönüştürün.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden öğrenme veya yolculuk biçimlerini anlatan üç cümle isteyin. Bir taban ünsüzle, ikisi ünlüyle bitsin. Araya giren sesi işaretletsinler; zaman ve kişi bilgisini hangi yüklemin taşıdığını açıklasınlar.