Bu özgün kurmaca konuşmada kadın karakter Selin, erkek karakter Emre’ye seslenir. Örneklerin tamamı Selin’in sözleridir. Öğrencilerden uzun konuşmayı tek seferde çevirmelerini istemek yerine her eylemi bir kişiyle eşleştirmelerini isteyin. Metne eşlik eden bir ses kaydı yoktur.

Temel fikir

Önce temel yüklemi buldurun, sonra zaman, neden ve içerik bildiren bölümleri ayırın: [Sen beni dinlemeden gidince] / [artık bana güvenmediğini] / [sandım]. İlk bölümde giden kişi Emre, son bölümde varsayımda bulunan kişi Selin’dir; aradaki bölüm bu varsayımın içeriğidir. Her eylemin yanına yapan kişiyi yazdırın. Amaç eklerin bütün biçimlerini yeniden öğretmek değil, yan cümle ile temel cümle arasındaki özne ilişkisini izletmektir. Olumsuzluğu ait olduğu bölümde tutun.

Metni oku

Emre: O gece neden sustun?

Selin: Ben o gece sustum. Sen kapıda beni bekledin. Sen kapıda beni beklerken ben içeride ne söyleyeceğimi düşünüyordum. Sana kızdığım için değil, seni incitmekten korktuğum için sustum. Sen beni dinlemeden gidince, artık bana güvenmediğini sandım. Beni anlamanı istedim ama ne hissettiğimi sana anlatmadım. Ben seni suçlamıyorum artık.

Emre: Sana güveniyordum. Konuşmak istemediğini düşündüm.

Örnekler

  • Ben o gece sustum.
  • Sen kapıda beni bekledin.
  • Ben seni suçlamıyorum artık.
  • Sen beni dinlemeden gidince, artık bana güvenmediğini sandım.
  • Sana kızdığım için değil, seni incitmekten korktuğum için sustum.
  • Sen kapıda beni beklerken ben içeride ne söyleyeceğimi düşünüyordum.
  • Beni anlamanı istedim ama ne hissettiğimi sana anlatmadım.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci, son yüklem birinci tekil kişide diye bütün eylemleri Selin’e bağlayabilir. Sandım ile aktarılan düşünceyi gerçekleşmiş olay gibi özetlemesini de önleyin. Sana kızdığım için değil kızgınlığı susmanın nedeni olarak reddeder; Selin’in hiç kızmadığını tek başına kanıtlamaz.

Kendin dene

  1. Konuşmada kim dinlemeden gitti? Adını yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Emre / Emre gitti

    Emre: sen ile seslenilen kişi odur; gidince bölümündeki gitme eylemini o yapar. Beni ise dinlenmeyen kişiyi gösterir.

  2. Konuşmada kim artık kendisine güvenilmediğini sandı? Adını yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Selin / Selin sandı

    Selin: sandım sözüyle kendi çıkarımını aktarır. Emre burada çıkarım yapan değil, güveni hakkında çıkarım yapılan kişidir.

  3. Selin susmasının nedenini nasıl açıklıyor? Seçin: sana kızdığım için / seni incitmekten korktuğum için.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    seni incitmekten korktuğum için

    seni incitmekten korktuğum için: açıklanan neden karşısındakini incitme korkusudur. Önceki kızgınlık gerekçesi değil ile dışlanır.

  4. Emre son yanıtta hangi sözcüğü kullanıyor? Seçin: güveniyordum / güvenmiyordum.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    güveniyordum

    güveniyordum: Emre geçmişteki güvenini olumlu biçimde dile getirir. Bu yanıt Selin’in varsayımıyla çelişir; Emre’nin gitmiş olmasıyla çelişmez.

Bugün kullan

İkili çalışmada bir öğrenci Selin’in sözlerini anlam birimlerine göre duraklayarak okusun, diğeri bekleyen, düşünen, giden ve susan kişileri not etsin. Üç kısa cümlelik özette olay ile varsayımın ayrı kalıp kalmadığını denetleyin. Sonra diyalog içinde atasözleri dersine geçin.