Emir kipinin ikinci tekil kişi biçimlerini hazır sözler olarak çalıştırın. Bu dersin odağı çekim tablosu değil, bağlamdan beklenen eylemi çıkarma ve uygun yanıt vermedir.

Temel fikir

Dur hareketi ya da sürmekte olan işi keser; bak dikkati yöneltir; git uzaklaşmayı ister. Bırak için bırakılan şeyi belirletin: kol, eşya ya da başkasına devredilen iş. Söylenmeyen nesneyi bağlamdan buldurun.

Karşılaştırılacak kalıplar
EmirBağlamdaki eylem
Dur!Hareketi ya da işi durdur
Bak!Dikkatini gösterilen şeye yönelt
Git!Uzaklaş; bulunduğun yerden ayrıl
Bırak!Tuttuğun şeyi serbest bırak; işi başkasına bırak

Örnekler

  • Lütfen burada biraz dur.
  • Lütfen şu kapıya bak.
  • Şimdi hemen eve git.
  • — Dur! — Tamam, bekliyorum.
  • — Bak! Kapı açık. — Evet, görüyorum.
  • — Git! — Tamam, gidiyorum.
  • — Kolumu bırak! — Tamam, bırakıyorum.
  • — Bırak, ben taşırım. — Peki.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci bırak sözünü her durumda git ile eşleştirmesin. Kolumu bırak ile Bırak, ben taşırım örneklerinde istenen eylem farklıdır; kısalık tek başına öfke göstermez.

Kendin dene

  1. Bir arkadaşınıza hareket etmeyi durdurmasını söyleyin. Tek sözcük yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    dur

    Dur: Arkadaşın hareketini kesmesi istenir. Git denirse tersine, uzaklaşması istenir.

  2. Bir kapıyı gösterip arkadaşınıza oraya bakmasını söyleyin. Tek sözcük yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bak

    Bak: Gösterilen kapı, dikkatin yöneltileceği yerdir; kişinin oraya gitmesi istenmez.

  3. Bir arkadaşınıza gitmesini söyleyin. Tek sözcük yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    git

    Git: Arkadaşın uzaklaşması istenir. Bu biçimde son ses t kalır; yanıttaki gidiyorum başka bir çekimdir.

  4. Biri kolunuzu tutuyor. Kolunuzu bırakmasını söyleyin: Kolumu ___!

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bırak

    bırak: kolumu sözü, serbest bırakılacak şeyi belirtir. İstenen, tutuşu gevşetmektir; uzaklaşmak değildir.

Bugün kullan

İkililere biri sakin, biri telaşlı iki özgün kısa diyalog yazdırın. Komutu duyan kişinin vereceği yanıtın istenen eyleme uyup uymadığını kontrol edin.