Öğrencilerin bir yeri sorup kısa bir yol tarifini anlamaları için sınıfta nelere bakılacağını anlatan not.

Temel fikir

Yer sorulurken nerede kullanılır, ayrıca fiil gerekmez. Yol tarifinde nazik emir (gidin, dönün) ve gidilen yön için yönelme durumu (sağa, sola) öğretilir.

Karşılaştırılacak kalıplar
SözcükYönelme durumuÖrnek
sağsağaSağa dönün.
solsolaSola dönün.
köşeköşeyeKöşeye kadar gidin.
karşıkarşıyaKarşıya geçin.

Örnekler

  • Pardon, eczane nerede?Nerede kendi başına “nerede bulunuyor” anlamındadır; ayrıca bir fiil gerekmez, yer adı ile nerede tam bir sorudur.
  • Postane buraya yakın mı?Soru eki mı ayrı yazılır ve ünlüsünü önceki sözcükten alır: yakın mı.
  • Banka köşede, sağda.Bir şeyin bulunduğu yer bulunma durumu ekini alır: köşede, sağda. Cümlede fiil gerekmez.
  • Düz gidin, sonra sağa dönün.Nazik emir ekleri ünsüzden sonra -in biçimindedir: gid-in, dön-ün. git sözcüğünün t’si ünlüden önce d’ye döner.
  • Köprüden sonra sola dönün.Sonra (sonrası) kendinden önceki sözcüğün çıkma durumunda olmasını ister: köprüden sonra, köprü sonra değil.
  • Müzeye nasıl giderim?Giderim burada hazır bir yol sorma kalıbı olarak öğrenilir; zamanı A1’in ötesindedir. müzeye sözcüğündeki y iki ünlüyü ayırır.
  • sağasağaYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
  • köşedenköşedenAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler sağda dönün der; oysa dönülen yön için yönelme durumu gerekir: sağa dönün. Gitin yazımı da sık hatadır, doğrusu gidin.

Kendin dene

  1. Eki ekleyin: sağa dönmek.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sağa

    sağa: dönülen yön yönelme durumuyla söylenir; sağda bulunulan yeri gösterir.

  2. git fiilinden nazik emir biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gidin

    gidin: git sözcüğünün sonundaki t ünlüyle karşılaşınca d olur, ek -in gelir.

  3. Soru sözcüğünü yazın: Eczane nerede?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    nerede

    nerede: bir şeyin bulunduğu yer sorulur; gidilen yer sorulsaydı nereye gerekirdi.

  4. Eki ekleyin: köprüden sonra sola dönün.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    köprüden

    köprüden: sonra kendinden önceki sözcükte çıkma durumu ister, ek -den olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden üç yer sorup her birine bir yön cümlesiyle cevap veren kısa bir diyalog yazmalarını isteyin.