De weg vragen: nerede en sağa dönün

Het idee

Je vraagt met nerede: Eczane nerede? heeft geen werkwoord nodig. Het antwoord noemt de plek en de ligging (köşede, sağda) of geeft de route met het beleefde bevel op -in/-ın/-un/-ün na een medeklinker: gidin, dönün. De kant waarheen je afslaat staat in de datief: sağa, sola, köşeye kadar.

Voorbeelden

• Pardon, eczane nerede?Pardon, waar is de apotheek?Nerede betekent al „waar is het”, een werkwoord „zijn” is niet nodig: een plaatsnaam plus nerede is een volledige vraag.
• Postane buraya yakın mı?Is het postkantoor hier in de buurt?Het vraagdeeltje mı schrijf je los en het neemt de klinker van het woord ervoor over: yakın mı.
• Banka köşede, sağda.De bank zit op de hoek, rechts.Waar iets staat, krijgt de locatief: köşede, sağda. De zin heeft geen werkwoord nodig.
• Düz gidin, sonra sağa dönün.Gaat u rechtdoor en slaat u daarna rechtsaf.Het beleefde bevel eindigt na een medeklinker op -in: gid-in, dön-ün. De t van git wordt voor een klinker een d.
• Köprüden sonra sola dönün.Na de brug slaat u linksaf.Sonra (na) vraagt voor zich de ablatief: köprüden sonra, niet köprü sonra.
• Müzeye nasıl giderim?Hoe kom ik bij het museum?Giderim („ik ga”) leer je hier als kant-en-klare routevraag; die tijd valt buiten A1. De y in müzeye scheidt twee klinkers.
• sağanaar rechtssağ·a-e / -a / -ye / -ya: naar, aan
• köşedenvanaf de hoekköşe·den-den / -dan / -ten / -tan: van, uit

Let op

Voor afslaan gebruik je de datief, niet de locatief: sağa dönün. Sağda dönün zou betekenen dat je afslaat terwijl je al rechts staat. Het bevel van git is ook gidin: de t wordt zacht voor een klinker, dus gitin is een spelfout.

Probeer het zelf

1. Voeg het achtervoegsel toe: rechtsaf slaan.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   sağa

   sağa: je slaat naar rechts af, dus de datief -a volgt op de achterklinker van sağ; sağda zegt alleen waar je al bent.

2. Vorm het beleefde bevel van git (gaan).

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   gidin

   gidin: git eindigt op t, dat voor een klinker d wordt, en de laatste klinker i geeft -in.

3. Vul het vraagwoord in: Waar is de apotheek?

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   nerede

   nerede: de vraag gaat over de plek waar iets is, niet over het doel; een vraag over beweging krijgt nereye.

4. Voeg het achtervoegsel toe: na de brug linksaf slaan.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   köprüden

   köprüden: sonra (na) vraagt om de ablatief op het woord ervoor, en de voorklinker ü met de stemhebbende r geeft -den.

Gebruik het vandaag

Schrijf een korte dialoog: je vraagt naar drie plekken in je stad en een voorbijganger antwoordt telkens met één aanwijzing. Controleer elk richtingsachtervoegsel.