Bu derste hedef, bilinen geçmiş zaman biçimleriyle bağlantılı bir sözlü anlatı kurmaktır. Öğrenciye gerçek ya da hayalî bir gezi seçtirin. Dinleyen öğrenci zaman, yer ve olay sırasını not etsin; anlatıcıdan bütün ayrıntıları sıralamasını istemeyin.

Temel fikir

Tahtaya başlangıç zamanı, olaylar ve son izlenim için üç alan açın. Öğrenci geçen yaz gibi bir zaman belirteciyle başlayıp önce, sonra ve ertesi gün ifadeleriyle anlatıyı ilerletsin. Ertesi gün ifadesinin konuşma gününe değil, anlatıda sözü edilen güne bağlandığını gösterin. Plan değişikliğinde bu yüzden ile neden-sonuç ilişkisi kurdurun. Son cümlede Gezi çok keyifliydi gibi bir değerlendirme isteyin. Görülen geçmiş zamanın çekimini yeniden öğretmek yerine, bu biçimlerin anlatı içindeki kullanımına odaklanın.

Örnekler

  • Geçen yaz arkadaşlarımla İzmir'e gittim.
  • Önce çantalarımızı otele bıraktık.
  • Sonra birlikte sahilde yürüdük.
  • Ertesi gün yağmur yağdı, bu yüzden müzeyi gezdik.
  • Orada iki gün kaldık.
  • İki gün sonra eve döndük.
  • Yolculuk uzundu ama gezi çok keyifliydi.
  • — Tatilin nasıldı? — Çok güzeldi. Arkadaşlarımla İzmir'e gittim. — Orada neler yaptınız? — Önce sahilde yürüdük, sonra bir kafede oturduk. Ertesi gün müzeyi gezdik.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci Ne kadar kaldınız? sorusuna iki gün sonra diye yanıt verirse zaman çizgisinde kalış süresini işaretletin. İki gün kaldık bir süreyi, iki gün sonra döndük ise önceki bir noktaya göre dönüş zamanını bildirir. Ayrıca tekil anlatıcının arkadaşlarıyla yaptığı işler için çoğula geçmesi doğaldır; gittim ile yürüdük arasındaki geçişi bağlamdan bağımsız bir kişi uyumsuzluğu saymayın.

Kendin dene

  1. İlk yapılan işi belirten ifadeyi yazın: çantaları bırakma, ardından sahile gitme.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Önce / İlk önce / İlk olarak

    Önce, İlk önce veya İlk olarak: çantalar sahile gitmeden bırakılıyor. İkinci bölümdeki sonra, boşluğun anlatının ilk adımını göstermesini sağlar.

  2. Salı yerine, pazartesiye göre bir zaman ifadesi yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Ertesi gün / Bir gün sonra

    Ertesi gün veya Bir gün sonra: salı, varışın gerçekleştiği pazartesiden bir gün sonradır. Öğrenci bugünü değil, anlatıdaki pazartesiyi başlangıç almalıdır.

  3. Kalış süresini bildirin; iki seçenekten uygun olanı seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    iki gün

    iki gün: soru kalışın süresini soruyor. İki gün sonra başka bir olayın zamanını belirtir; kaç gün kalındığını tek başına söylemez.

  4. Yağmur nedeniyle müzeye gittiniz. Sonuç bildiren ifadeyi seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bu yüzden

    bu yüzden: yağmur, müze gezisinin nedenidir. Ama seçimi iki olay arasında karşıtlık kurar ve soruda istenen sonuç ilişkisini vermez.

Bugün kullan

İkililere altı konuşma sıralı bir gezi diyaloğu kurdurun. Başlangıç zamanı, iki olay, kalış süresi, bir plan değişikliği ve son izlenim bulunsun. Dinleyen kişi bir takip sorusu sorsun ve zaman çizgisini anlatsın. Sonra rolleri değiştirin.