Öğrencilerin havayı betimlemesi, -lı/-li ekiyle sıfat türetmesi ve yarın için soru sorması hedeflenir; bu, öğretmenler için kısa bir nottur.

Temel fikir

Hava durumu, hava öznesine sıfat getirilerek (Hava soğuk) ya da yağmak fiiliyle (Yağmur yağıyor) söylenir. Ad, -lı/-li/-lu/-lü ekiyle sıfata dönüşür: yağmurlu, karlı.

Karşılaştırılacak kalıplar
Sözcük-li ileCümle
güneşgüneşliHava güneşli.
yağmuryağmurluHava yağmurlu.
karkarlıHava karlı.
bulutbulutluHava bulutlu.
sissisliHava sisli.
rüzgârrüzgârlıHava rüzgârlı.
fırtınafırtınalıHava fırtınalı.

Örnekler

  • Bugün hava nasıl?
  • Bugün hava çok sıcak.
  • Dışarıda yağmur yağıyor.Özne yağmurun kendisidir; Türkçede boş bir "o" gelmez: yağmur yağıyor.
  • Yarın kar yağacak mı?
  • Hava soğuk, ben üşüyorum.Hava soğuk havayı anlatır; kişinin kendi üşümesi üşümek fiiliyle söylenir: üşüyorum.
  • Hafta sonu hava güneşli olacak.
  • Hava bulutlu ama yağmur yok.
  • Bugün hava yirmi derece.Sayıdan sonra ad çoğul olmaz: yirmi derece.
  • yağmurluyağmurluSahip olma eki: -li / -lı / -lu / -lü
  • karlıkarlıSahip olma eki: -li / -lı / -lu / -lü

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler kendi duygularını da hava sözcüğüyle anlatmaya çalışır (Ben soğuğum); kişinin üşümesi üşüyorum ile söylenir, Hava soğuk ise yalnızca havayı anlatır.

Kendin dene

  1. kar sözcüğüne -li/-lı/-lu/-lü ekini uygun biçimde getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    karlı

    karlı: kar kalın ve düz ünlüyle biter, bu yüzden ek -lı olur.

  2. bulut sözcüğüne -li/-lı/-lu/-lü ekini uygun biçimde getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bulutlu

    bulutlu: son ünlü kalın ve yuvarlak u olduğu için ek -lu olur.

  3. yağmak fiilini şimdiki zamanda, üçüncü kişiyle yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yağıyor

    yağıyor: kar özne olduğu için fiil üçüncü kişi şimdiki zaman ekini alır; kök yağ + -ıyor.

  4. üşümek fiilini şimdiki zamanda, birinci tekil kişiyle yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    üşüyorum

    üşüyorum: kişinin hissi üşümek fiiliyle söylenir; soğuk sıfatı burada yer almaz.

Bugün kullan

Öğrencilerden bulundukları yerin bugünkü ve yarınki havasını anlatan üç cümle yazmalarını isteyin; ekin ünlüsünü denetleyin.