Bu derste öğrencilerin emir biçimini yalnızca buyruk olarak yorumlamamasını hedefleyin. Bir telefon konuşmasının kapanışını canlandırarak yakınlık, nezaket ve iyi dileğin karşılıklı oluşunu görünür kılın.

Temel fikir

Kendine iyi bak sözünde dönüşlülük zamirinin yönelme biçimi ile ikinci tekil kişi emir biçimi birlikte kullanılır. Siz hitabında ve birden fazla kişiye seslenirken bu eşleşme kendinize iyi bakın olur. Biçim emir olsa da vedalaşmadaki işlev iyi dilektir. Kendine dikkat et de benzer bir işlev üstlenebilir. Karşılık olarak sen de veya siz de söylenebilir; öğrenci isterse ardından vedalaşma sözünü bütünüyle tekrar edebilir.

Karşılaştırılacak kalıplar
Samimi hitapNazik veya çoğul hitap
Kendine iyi bak.Kendinize iyi bakın.
Kendine dikkat et.Kendinize dikkat edin.
Sen de.Siz de.

Örnekler

  • Ece, kendine iyi bak.
  • Lütfen kendinize iyi bakın.
  • Sen de kendine iyi bak.
  • Hepiniz kendinize iyi bakın.
  • Kendine dikkat et, yarın konuşuruz.
  • Siz de kendinize iyi bakın.
  • Yol kaygan, dikkat edin.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci yalnızca fiili değiştirip kendine iyi bakın diyebilir. Aynı muhatap için zamirin ve fiilin birlikte değiştiğini kontrol edin. Tek başına dikkat et! daha çok uyarı bildirir; bunu her vedanın yerine yerleştirmeyin. Karşılıkta kullanılan de bağlacını da bitişik yazdırmayın.

Kendin dene

  1. Yakın bir arkadaşınıza vedalaşırken iyi dileğinizi söyleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Kendine iyi bak / Kendine dikkat et

    Kendine iyi bak / Kendine dikkat et: Yakın arkadaşa veda edilirken iki söz de kullanılabilir. İlkinde kişinin iyiliğine yönelik dilek, ikincisinde kendini gözetmesine yönelik hatırlatma öne çıkabilir.

  2. Kendine iyi bak sözünü tek bir kişiye siz diye hitap ederek söyleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Kendinize iyi bakın

    Kendinize iyi bakın: Nazik hitap yalnızca fiille kurulmaz; dönüşlülük zamiri de muhatapla uyumlu olmalıdır. Öğrencinin iki biçimi birlikte değiştirmesini ve bakın sözcüğündeki noktasız ı harfini denetleyin.

  3. İyi dileğe karşılık vermek için boşluğu doldurun: Sen ___ kendine iyi bak.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    de

    de: İyi dilek karşı tarafa da yöneltildiği için burada bağlaç gerekir. Bitişik yazılan sende, bulunma anlamı taşır ve bu karşılığın anlamını vermez.

  4. Kaygan yol için birden fazla kişiyi uyarın. Boşluğa etmek fiilinin uygun emir biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    edin

    edin: Kaygan yol bir tehlike bildirir ve uyarı birden fazla kişiye yöneliktir. Etmek fiilinin bu emir biçiminde ünlüyle başlayan ekten önce t, d olur; bu nedenle edin yazılır.

Bugün kullan

Öğrencilere yakın bir arkadaşla ve mesafeli hitap edilen bir kişiyle iki kısa vedalaşma diyaloğu yazdırın. Her diyalogda iyi dileğe karşılık verilsin. Ardından kaygan yol için ayrı bir uyarı kurdurun.