Öğrencilerin s ile ş'yi duyup söylemesi ve doğru sözcükte yazması için kısa bir not. Derse ses kaydı eklenmemiştir; öğretim yazım ve ağız konumu üzerinden yürür.

Temel fikir

s ötümsüz bir sürtünmeli ünsüzdür: dil ucu üst dişlerin arkasındadır. ş de ötümsüzdür, ama dil biraz geriye çekilir ve dudaklar hafif yuvarlaklaşır. İkisi ayrı harf ve ayrı sestir: su ile şu farklı sözcüklerdir.

Karşılaştırılacak kalıplar
s ileş ile
tastaş
kaskaş
sisşiş
yasyaş
sıraşıra
suşu

Örnekler

  • Kuş su içiyor.Kuş sözcüğü ş ile biter, su sözcüğü s ile başlar; iki ses ayrı yerde çıkar.
  • Sabah şehirde sis var.
  • Kışın şehir sessiz.
  • Şu su soğuk.Şu ile su yalnız ilk harfle ayrılır.
  • kaş
  • kas
  • taş
  • tasTas ile taş yalnız çengelle ayrılır; biri kap, öteki taştır.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler sedili düşürünce başka sözcük çıkar: taş ile tas, kaş ile kas. Klavyede ş tuşu yoksa bu hata sıklaşır. Ayrıca s ünlüler arasında ötümlüleşmemeli; o ses z harfidir.

Kendin dene

  1. Eksik harfi bulup sözcüğün tamamını yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    taş

    taş: anlam "taş"; sedilsiz tas kap demektir.

  2. Eksik harfi bulup sözcüğün tamamını yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    tas

    tas: kap anlamı için yalın s yazılır; sedil gelirse sözcük taş olur.

  3. Eksik harfi bulup sözcüğün tamamını yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    su

    su: "su" yalın s ile başlar; işaret sözcüğü şu ise ş ile başlar.

  4. Eksik harfi bulup sözcüğün tamamını yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kuş

    kuş: kuş ş ile biter; kus kuşun adı değildir.

Bugün kullan

Öğrencilerden tablodaki altı çifti sesli okumalarını, sonra üç sözcük yazıp her s ile ş'yi denetlemelerini isteyin.