S en Ş: twee verschillende sisklanken

Het idee

De letter s is een zuivere, stemloze sis zoals in sok, met de tongpunt achter de boventanden. De letter ş klinkt als de sj in meisje of de sh van Engels shoe: de tong ligt iets verder naar achteren en de lippen zijn licht afgerond. Het zijn twee klanken, dus su (water) en şu (dat daar) zijn verschillende woorden.

Voorbeelden

• Kuş su içiyor.De vogel drinkt water.Kuş eindigt op ş en su begint met s: twee verschillende klanken met een andere tongstand.
• Sabah şehirde sis var.'s Ochtends hangt er mist in de stad.
• Kışın şehir sessiz.In de winter is de stad stil.
• Şu su soğuk.Dat water is koud.Alleen de eerste letter onderscheidt şu (dat) van su (water).
• kaşwenkbrauw
• kasspier
• taşsteen
• taskomTas en taş verschillen alleen door de cedille, maar het ene is een kom en het andere een steen.

Let op

Zonder cedille ontstaat een ander woord: taş (steen) wordt tas (kom) en kaş (wenkbrauw) wordt kas (spier). Schrijf deze klank niet als sj of sh en houd s stemloos, ook tussen klinkers zoals in masa: een zoemende klank is daar de aparte letter z.

Probeer het zelf

1. Typ het hele woord voor ‘steen’.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   taş

   taş: het gaat om de steen, en dat woord eindigt op de sj-klank ş; met een gewone s betekent tas ‘kom’.

2. Typ het hele woord voor ‘kom’.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   tas

   tas: de kom heeft de zuivere s; met cedille zou het de steen taş zijn.

3. Typ het hele woord voor ‘water’.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   su

   su: ‘water’ begint met de gewone s, het aanwijzende şu met de sj-klank.

4. Typ het hele woord voor ‘vogel’.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kuş

   kuş: ‘vogel’ eindigt op ş; kus is niet het woord voor vogel.

Gebruik het vandaag

Zeg de zes paren uit de tabel hardop en voel hoe de tong naar achteren gaat bij ş. Schrijf daarna drie woorden op en controleer elke s en ş.