Bu özgün öyküyü işlerken tahtada yazarın dünyası ile romanın dünyası için iki alan açın. İlk okumada öğrencilerden olayları bu alanlara yerleştirmelerini, ikinci okumada Cem’in düşünceleri ile yaptığı işleri ayırmalarını isteyin.

Temel fikir

Odak, anlatı katmanları ve metne dayalı çıkarımdır. Ayrılacaktı ilk taslakta belirlenen planı aktarır; Nevin’in gerçekten ayrıldığını bildirmez. Onarılan atölyeyi ve komşuya verilen anahtarı birlikte ele alın: bu ayrıntılar, başta seçilen son ile sonradan gelişen ilişkiler arasındaki uyumsuzluğu görünür kılar.

Metni oku

Cem, iki yıldır üzerinde çalıştığı romanın son bölümünü aylardır bitiremiyordu. İlk taslağında Nevin adlı bir terzi, bir sabah kasabadan ayrılacak ve bir daha dönmeyecekti. Cem bu sonu daha ilk sayfayı yazarken belirlemişti. Ancak roman ilerledikçe Nevin eski atölyesini onarmış, komşularıyla yakınlık kurmuştu. Cem her akşam son bölümü açıyor, birkaç cümle yazıyor, sonra hepsini siliyordu.

Bir pazar kız kardeşi Derya, basılı sayfaları okumak için geldi. Cem, yalnızca son bölümün eksik olduğunu söyledi. Derya taslağı sessizce okudu. Sonra çayını masaya bırakarak sordu: “Nevin gerçekten gitmek istiyor mu, yoksa onu göndermek isteyen sen misin?” Cem hemen cevap veremedi. Nevin için bir tren bileti hazırlamıştı ama onun neden gitmek istediğini artık açıklayamıyordu.

Derya, Nevin'in atölyenin yedek anahtarını komşusuna verdiği sayfayı açtı. “Burada birine güvenmeyi öğreniyor. Sonra neden kimseyle vedalaşmadan gidiyor?” dedi. Cem önce biletin çoktan alınmış olduğunu söyledi. Ardından güldü; sözünü ettiği bilet gerçek değildi, kendisi yazmıştı. Belki de eksik olan son bölüm değil, Nevin'i dinlemeye ayırdığı zamandı.

Derya gittikten sonra Cem eski taslağı çöpe atmayı düşündü. Elini sayfalara uzattı, fakat durdu. Taslağı çekmeceye kaldırdı. Yeni bir sayfanın başına yazdığı “son” sözcüğünün üstünü çizip yerine “konuşma” yazdı. O gece romanı bitirmedi. İlk kez, bitiremediği için kendine kızmadı.

Ertesi sabah masaya oturduğunda tren bileti hâlâ hikâyenin içindeydi. Ama Nevin bu kez istasyona yürümek yerine komşusunun kapısını çalıyordu. Cem iki kişinin konuşmasını yazarken çayının soğuduğunu fark etmedi. Yeni sayfanın altına bir sayfa daha koydu. Nevin'in trene binip binmeyeceği henüz belli değildi.

Örnekler

  • Cem son bölümü değiştirdi.
  • Derya taslağı sessizce okudu.
  • Cem taslağı çekmeceye kaldırdı.
  • Nevin kasabadan ayrılacaktı, fakat artık orada kalmak için de nedenleri vardı.
  • Cem eski taslağı çöpe atmayı düşündü, ama sonunda onu sakladı.
  • Nevin'in trene binip binmeyeceği henüz belli değildi.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci, çöpe atmayı düşündü ifadesini taslağın atıldığı şeklinde okuyabilir. Çekmeceye kaldırma eylemini buldurun. Biletin metinde kalması da yolculuğun gerçekleştiğini kanıtlamaz; henüz belli değildi ifadesinin hangi kararı açık bıraktığını sorun.

Kendin dene

  1. İlk taslağa göre Nevin nereden ayrılacaktı? Tek kelimeyle yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kasabadan

    kasabadan: İlk taslak, Nevin’in atölyesinin bulunduğu yerden ayrılmasını öngörür. İstasyon daha sonra yolculukla bağlantılı olarak geçer; başlangıçtaki planda ayrılacağı yer kasabadır.

  2. Yazarın planını sorgulayan kişi kim? Adını yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Derya

    Derya: Soruyu soran kız kardeştir. Nevin’in isteği ile yazarın onu gönderme isteğini karşı karşıya getirerek Cem’in açıklayamadığı noktayı ortaya çıkarır.

  3. Cem, “son” yerine hangi sözcüğü yazdı?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    konuşma

    konuşma: Cem bitişi bildiren sözcüğü silip kişiler arasında bir etkileşimi öne çıkarır. Ertesi sabah yazılan kapı sahnesi, bu değişikliğin yalnızca bir başlıktan ibaret kalmadığını gösterir.

  4. Cem ne yapmaya başladı? Seçin: yeniden yazmaya / kitabı satmaya / dosyayı silmeye.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yeniden yazmaya

    yeniden yazmaya: Çayın soğumasını fark etmemesi ve yeni bir sayfa eklemesi, yazıya yoğunlaştığını gösterir. Eski taslağı saklaması da çalışmayı bıraktığı yorumunu desteklemez; romanın bittiği söylenmez.

Bugün kullan

Öğrencilerden dört cümlelik bir yorum isteyin: eski sonun neden uymadığını açıklasınlar, Cem’in yeniden çalıştığını gösteren iki ayrıntı seçsinler ve belki ile bir devam olasılığı yazsınlar. Her çıkarımı dayandığı cümleyle eşleştirin.