Bu B2 dersinde fiilin geçişliliğini, anlam değiştikçe tamamlayıcıların üstlendiği görevlerle birlikte ele alın. Öğrenci yalnızca çekimi söylemekle kalmasın; ayrılan nesneyi, ayrıldığı grubu ve ayrılan kaynağın amacını da gösterebilsin.
Temel fikir
Çamaşırları beyazlardan ayırmak sözünde belirtili nesne ayrılan şeyi, ayrılma durumundaki ad ise ayrıldığı grubu gösterir. Okumaya zaman ayırmak sözünde yönelme durumu amacı belirtir; bahçeyi iki bölüme ayırmak sözünde ise ortaya çıkan bölümleri gösterir. Çekimde ayır- tabanını koruyun: ayırıyorum, ayırdım, ayırırım. Ayıracağım biçimindeki yumuşama fiil tabanında değil, gelecek zaman ekinin sonundadır.
| Kip / kişi | Türkçe |
|---|---|
| Mastar | ayırmak |
| Şimdiki zaman: ben | ayırıyorum |
| Olumsuz şimdiki zaman: ben | ayırmıyorum |
| Geniş zaman: ben | ayırırım |
| Olumsuz geniş zaman: ben | ayırmam |
| Görülen geçmiş zaman: ben | ayırdım |
| Gelecek zaman: ben | ayıracağım |
| Olumsuz yeterlik, şimdiki zaman: ben | ayıramıyorum |
| Emir: siz | ayırın |
Örnekler
- Bu kutuları yarın ayıracağız.
- Her akşam okumaya zaman ayırırım.
- Renkli çamaşırları beyazlardan ayırın.
- Bu bütçenin bir bölümünü onarıma ayırdık.
- Bu çizgi bahçeyi iki bölüme ayırıyor.
- Bu iki kokuyu birbirinden ayıramıyorum.
- Yarın toplantı için bir saat ayırabilir misiniz?
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciye yalnızca iki fiilin karşılığını ezberletmek yerine işi yapanla etkilenen varlığı buldurun. Dosyaları ayırdım cümlesinde konuşan kişi dosyaları sınıflandırır; gruptan ayrıldım cümlesinde gruptan uzaklaşan konuşanın kendisidir. Ayırıyorum yazımında tabandaki ı sesinin korunduğunu da denetleyin.
Kendin dene
Renkli çamaşırları beyazlardan ___. Boşluğu ayırmak fiilinin birinci tekil kişi, olumlu şimdiki zaman biçimiyle doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ayırıyorum
ayırıyorum: İstenen biçim birinci tekil kişi, olumlu şimdiki zamandır. Öğrenci ayır- tabanına -ıyor ve -um getirir; ayırırım yazarsa şimdiki zaman yerine geniş zaman seçmiş olur.
Yarın okumaya bir saat ___. Boşluğu ayırmak fiilinin birinci tekil kişi gelecek zaman biçimiyle doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ayıracağım
ayıracağım: Cümlede yarına ilişkin bir plan vardır ve yönerge gelecek zamanı ister. -acak ekine ünlüyle başlayan -ım gelince ekin sonundaki k, ğ olur; taban değişmez.
Bu dosyaları ___ ayırın. Boşluğa diğerleri sözcüğünü ayrılma durumunda yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
diğerlerinden
diğerlerinden: Dosyaların ayrıldığı grup diğer dosyalardır. Diğerleri sözcüğüne ayrılma durumu için -nden gelir; diğerlerine yazılması bu grubu yönelinen yer gibi gösterir.
Kitapları konularına göre ___. Kitapları sınıflandıran kişi konuşuyor. ayırdım ya da ayrıldım biçimini seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ayırdım
ayırdım: Kitapları belirtili nesnedir; konuşan kişi kitapları konularına göre sınıflandırmıştır. Ayrıldım seçilirse nesne üzerinde yapılan iş yerine konuşanın kendi ayrılışı anlatılır.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Renkli çamaşırları beyazlardan ___. Boşluğu ayırmak fiilinin birinci tekil kişi, olumlu şimdiki zaman biçimiyle doldurun.
Yarın okumaya bir saat ___. Boşluğu ayırmak fiilinin birinci tekil kişi gelecek zaman biçimiyle doldurun.
Bu dosyaları ___ ayırın. Boşluğa diğerleri sözcüğünü ayrılma durumunda yazın.
Kitapları konularına göre ___. Kitapları sınıflandıran kişi konuşuyor. ayırdım ya da ayrıldım biçimini seçin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden dolap düzenleme, zaman planlama ve bir alanı bölme üzerine üç cümle isteyin. Farklı çekimler kullansınlar; her cümlede nesneyi ve varsa ayrılma ya da yönelme durumundaki tamamlayıcının görevini açıklasınlar.