Dingen scheiden en tijd vrijmaken in het Turks

Het idee

Bij scheiden is het betrokken ding het lijdend voorwerp; waarvan je het scheidt, staat in de ablatief: çamaşırları beyazlardan ayırmak. Bij reserveren kan het doel in de datief staan: okumaya zaman ayırmak. In bahçeyi iki bölüme ayırmak noemt diezelfde naamval de delen die ontstaan. De stam blijft ayır- in ayırıyorum, ayırdım en ayırırım. In ayıracağım wordt de k van de toekomstuitgang een ğ vóór de persoonsuitgang.

Voorbeelden

• Bu kutuları yarın ayıracağız.We zullen deze dozen morgen apart zetten.
• Her akşam okumaya zaman ayırırım.Ik maak elke avond tijd vrij om te lezen.
• Renkli çamaşırları beyazlardan ayırın.Scheid de gekleurde was van de witte was.
• Bu bütçenin bir bölümünü onarıma ayırdık.We hebben een deel van dit budget voor reparaties gereserveerd.
• Bu çizgi bahçeyi iki bölüme ayırıyor.Deze lijn verdeelt de tuin in twee delen.
• Bu iki kokuyu birbirinden ayıramıyorum.Ik kan deze twee geuren niet van elkaar onderscheiden.
• Yarın toplantı için bir saat ayırabilir misiniz?Kunt u morgen een uur vrijmaken voor de vergadering?

Let op

Vervang ayırmak niet door ayrılmak wanneer het onderwerp iets met een voorwerp doet. Dosyaları ayırdım betekent dat ik de bestanden heb gescheiden; gruptan ayrıldım betekent dat ik de groep heb verlaten. De puntloze ı in de stam van ayırıyorum mag niet wegvallen.

Probeer het zelf

1. Vul de bevestigende voortdurende tegenwoordige tijd van ayırmak voor “ik” in: Renkli çamaşırları beyazlardan ___.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   ayırıyorum

   ayırıyorum: de opdracht vraagt om een handeling die gaande is, met “ik” als onderwerp. Voeg -ıyor en -um toe aan ayır-; ayırırım zou de aoristus zijn.

2. Gebruik de toekomende tijd van ayırmak voor “ik”: Yarın okumaya bir saat ___.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   ayıracağım

   ayıracağım: het plan voor morgen moet in de toekomende tijd staan. -acak en -ım worden samen -acağım, doordat k vóór de klinker in ğ verandert.

3. Schrijf de ablatief van diğerleri (de andere): Bu dosyaları ___ ayırın.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   diğerlerinden

   diğerlerinden: de andere bestanden zijn de groep waarvan je deze bestanden scheidt. Voeg -nden toe aan diğerleri; diğerlerine zou een richting naar de andere bestanden aangeven.

4. Kies ayırdım of ayrıldım: ik heb de boeken op onderwerp gesorteerd. Kitapları konularına göre ___.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   ayırdım

   ayırdım: de spreker heeft de boeken gesorteerd, dus kitapları is het lijdend voorwerp. Ayrıldım zou betekenen dat de spreker zelf wegging of zich afscheidde.

Gebruik het vandaag

Beschrijf het ordenen van een kast, het vrijmaken van tijd en het verdelen van een ruimte. Gebruik drie vormen van ayırmak, wijs het lijdend voorwerp aan en verklaar eventuele ablatief- en datiefvormen.