B2 düzeyinde çekim tekrarını fiilin istemiyle birleştirin. Öğrenciye önce ayrılan kişinin kim olduğunu, ardından nereden ya da kimden ayrıldığını sorun. İşten ayrılmak için iş ilişkisini bitirme ve gün sonunda iş yerinden çıkma bağlamlarını ayrı ayrı kurun.

Temel fikir

Ayrılınan yer, kişi veya topluluk ayrılma durumundadır: salondan ayrılmak, ekipten ayrılmak, sevgilisinden ayrılmak. Bu kullanımlarda özne ayrılan kişidir; fiil nesne almaz. İkiye ayrılmak sözünde ise yönelme durumu ortaya çıkan bölüm sayısını belirtir. Tabloda ayrıl- gövdesinin birinci tekil ve çoğul kişi çekimlerini karşılaştırın.

Karşılaştırılacak kalıplar
BiçimBenBiz
Şimdiki zamanayrılıyorumayrılıyoruz
Geniş zamanayrılırımayrılırız
Görülen geçmiş zamanayrıldımayrıldık
Gelecek zamanayrılacağımayrılacağız
Şimdiki zamanın olumsuzuayrılmıyorumayrılmıyoruz
Görülen geçmiş zamanın olumsuzuayrılmadımayrılmadık
Geçmiş zamanda soruayrıldım mı?ayrıldık mı?
Gelecek zamanın olumsuzuayrılmayacağımayrılmayacağız

Örnekler

  • Dün ekipten ayrıldım.
  • Yarın kasabadan ayrılacağız.
  • Bugün gruptan ayrılmıyoruz.
  • Toplantı bitmeden salondan ayrılmayın.
  • Teyzem işten ayrıldıktan sonra kendi atölyesini açtı.
  • Bu yol ileride ikiye ayrılıyor.
  • Ablam geçen ay sevgilisinden ayrıldı.
  • Renkli çamaşırları beyazlardan ayırdım.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Ayırdım ile ayrıldım arasındaki farkı yalnızca harf sırasına indirgemeyin. Çamaşırları ayırdım cümlesinde özne nesneleri birbirinden ayırır; ekipten ayrıldım cümlesinde öznenin kendisi ayrılır. Ayrıca işten ayrıldı ifadesinden tek başına istifa, emeklilik veya başka bir ayrılma nedeni çıkarılamaz.

Kendin dene

  1. Ekip sözcüğünü ayrılınan topluluğu gösterecek biçime getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ekipten

    ekipten: Ayrılınan topluluk ekiptir. Son ses p ötümsüz olduğu için ek -ten olur; ünsüzle başlayan bu ekten önce p yumuşamaz.

  2. Fiili birinci tekil kişide gelecek zamanla tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ayrılacağım

    ayrılacağım: Yarın sözcüğü gelecekteki ayrılışa işaret eder; istenen kişi bendir. -acak ekinin sonundaki k, ünlüyle başlayan -ım önünde ğ olur.

  3. Fiili birinci çoğul kişide görülen geçmiş zamanla çekimleyip soru ekini ekleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ayrıldık mı

    ayrıldık mı: Gerçekleşmiş ayrılma eylemini yapanlar biz olarak verilmiştir. Kişi eki ayrıldık üzerindedir; ardından ayrı yazılan ve ı ünlüsünü alan soru eki gelir.

  4. Çamaşırları birbirinden ayıran kişinin eylemini anlatan fiili seçip birinci tekil kişide geçmiş zamanla çekimleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ayırdım

    ayırdım: Cümlede ayrılan kişi anlatılmıyor; kişi, çamaşırları sınıflandırıyor. Belirtili nesne renkli çamaşırları bu anlamda ayırmak gerektirir; -dı geçmiş zamanı, -m birinci tekil kişiyi gösterir.

Bugün kullan

Öğrencilerden bir topluluktan ayrılma ve nesneleri ayırma üzerine iki cümle isteyin. Her cümlede özneyi ve tamamlayıcıyı işaretletin. Bir gelecek zaman cümlesi ekletip çalışmayı ayırmak fiiliyle sürdürün.