Bu B1 dersinde bir kutu ve birkaç nesne kullanarak yapan kişi ile değişime uğrayan varlığı ayırın. Öğrencinin yalnızca çekimi söylemesini değil, boşaltılan şeyi belirtmesini ve birinden kibarca yardım istemesini hedefleyin.
Temel fikir
Boşaltmak, boşalmak fiilinin ettirgen biçimidir ve geçişlidir. Belirli bir nesneyle kutuyu boşaltmak denir. Gövde sonundaki t korunur: boşaltıyorum, boşalttım, boşaltacağım. Çekim tablosundan sonra öğrenciden aynı işi şimdi, dün ve yarın için anlatmasını isteyin. Geniş zaman boşaltırım, olumsuz biçimler ise örneğin boşaltmıyorum ve boşaltmadım olur. Boşaltabilir misiniz? yeterlik sorusunu kibar rica olarak kullanma fırsatı verir.
| Kişi | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman |
|---|---|---|---|---|
| ben | boşaltıyorum | boşalttım | boşaltacağım | boşaltırım |
| sen | boşaltıyorsun | boşalttın | boşaltacaksın | boşaltırsın |
| o | boşaltıyor | boşalttı | boşaltacak | boşaltır |
| biz | boşaltıyoruz | boşalttık | boşaltacağız | boşaltırız |
| siz | boşaltıyorsunuz | boşalttınız | boşaltacaksınız | boşaltırsınız |
| onlar | boşaltıyorlar | boşalttılar | boşaltacaklar | boşaltırlar |
Örnekler
- Ben kovayı boşaltıyorum.
- Biz yarın depoyu boşaltacağız.
- Görevli her akşam kutuyu boşaltır.
- Dün çekmeceyi boşalttım.
- Bu rafı boşaltabilir misiniz?
- Çantayı henüz boşaltmadım.
- Lütfen masayı boşaltın.
- Kutu boşaldı.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Kutuyu boşalttım ile Kutu boşaldı cümlelerinde kutunun görevini karşılaştırın: ilkinde nesne, ikincisinde öznedir. Öğrenci t sesini atınca yalnızca yazımı değil, fiilin yapısını da değiştirir. Ayrıca rafı boşaltmak ile rafı temizlemenin aynı iş olmadığını, ilkinde eşyaların kaldırıldığını gösterin.
Kendin dene
Şimdiki zamanın birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
boşaltıyorum
boşaltıyorum: şu anda ifadesi sürmekte olan işi gösterir. Boşalt- gövdesine -ıyor ve birinci tekil kişi eki -um gelir; gövdenin sonundaki t değişmez.
Görülen geçmiş zamanın birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
boşalttım
boşalttım: dün ile tamamlanmış bir iş anlatılır. Gövdenin sonundaki t ile geçmiş zaman ekinin başındaki t yan yana gelir; sondaki -m işi yapanın konuşan kişi olduğunu belirtir.
Yeterlik sorusu ve siz kişi ekiyle rafın boşaltılmasını kibarca isteyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
boşaltabilir misiniz
boşaltabilir misiniz: yeterlik sorusu burada kibar bir ricadır. Soru bölümü misiniz ayrı yazılır ve ikinci çoğul kişi ekini taşır; tek kişiye saygılı hitapta da kullanılabilir.
Kutu veya kutuyu biçimlerinden uygun olanı seçin; boşaltılan kutu bellidir.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kutuyu
kutuyu: ben özne olduğu için boşaltılan kutu nesne görevindedir. Belirli nesneye gelen -u öncesinde, sözcük ünlüyle bittiği için araya y girer.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Şimdiki zamanın birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.
Görülen geçmiş zamanın birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.
Yeterlik sorusu ve siz kişi ekiyle rafın boşaltılmasını kibarca isteyin.
Kutu veya kutuyu biçimlerinden uygun olanı seçin; boşaltılan kutu bellidir.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencileri ikili çalıştırın: biri depoda şimdi, dün ve yarın yapılan işleri anlatsın; diğeri boşaltabilir misiniz? ile yardım istesin. Sonra kutuyu özne yapan bir cümle kurdurup fiildeki değişimi açıklatın.