Bu B1 dersinde geçişli doldurmak fiilini kap, içerik ve işi yapan kişi üzerinden işleyin. Somut bir sürahi örneğinden form doldurmaya geçin; öğrencinin yalnızca çekimi değil, cümledeki görevleri de ayırt etmesini hedefleyin.
Temel fikir
Doldurmak, dolmak fiilinin ettirgen biçimidir. Sürahiyi suyla doldurmak söz grubunda sürahi belirtili nesne, su ise içeriği bildiren ögedir. Form doldurmak kullanımında belirtisiz nesne, bu formu doldurmak kullanımında belirtili nesne vardır. Doldur- gövdesini koruyarak dolduruyorum, doldurdum, dolduracağım ve doldururum biçimlerini karşılaştırın; sonuncusunu alışkanlık bağlamında verin. Olumsuzluk için doldurmuyorum ve doldurmadım, nazik rica için doldurur musunuz? örneklerini kullanın. Soru ekinin ayrı yazıldığını, kişi ekinin özneyi göstermesi nedeniyle zamirin çoğu zaman söylenmediğini hatırlatın.
| Kişi | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman | Olumsuz şimdiki zaman |
|---|---|---|---|---|---|
| ben | dolduruyorum | doldurdum | dolduracağım | doldururum | doldurmuyorum |
| sen | dolduruyorsun | doldurdun | dolduracaksın | doldurursun | doldurmuyorsun |
| o | dolduruyor | doldurdu | dolduracak | doldurur | doldurmuyor |
| biz | dolduruyoruz | doldurduk | dolduracağız | doldururuz | doldurmuyoruz |
| siz | dolduruyorsunuz | doldurdunuz | dolduracaksınız | doldurursunuz | doldurmuyorsunuz |
| onlar | dolduruyorlar | doldurdular | dolduracaklar | doldururlar | doldurmuyorlar |
Örnekler
- Ben sürahiyi suyla dolduruyorum.
- Biz kutuları kitaplarla doldurduk.
- Yarın bu formu dolduracağım.
- Her sabah kuşların kabını doldururum.
- Şişeyi ağzına kadar doldurma.
- Bu bardağı tekrar doldurur musunuz?
- Sürahiyi tamamen doldurmadım.
- Depo sonunda doldu.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci Depoyu doldurdum ile Depo doldu cümlelerini aynı yapıda kurabilir. İlkinde işi yapan kişi özne, depo nesnedir; ikincisinde depo öznedir ve kimin doldurduğu belirtilmez. Yalnızca -dur bölümünü sildirmeyin; adın durum ekini de yeniden değerlendirmesini isteyin.
Kendin dene
Doldurmak fiilini şimdiki zamanda çekimleyin: Ben şu anda sürahiyi ___.
Cevabı veya örnek cevabı göster
dolduruyorum
dolduruyorum: şu anda ifadesi şimdiki zamanı, ben birinci tekil kişiyi gerektirir. Gövdenin son ünlüsü u olduğu için biçim -uyor ile kurulur, ardından kişi eki -um gelir.
Doldurmak fiilini gelecek zamanda çekimleyin: Yarın biz bu kutuları ___.
Cevabı veya örnek cevabı göster
dolduracağız
dolduracağız: yarın gelecek zamanı, biz birinci çoğul kişiyi gösterir. -acak ekinin sonundaki k, ünlüyle başlayan -ız önünde ğ olur.
Bardak sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin: Bu ___ suyla doldur.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bardağı
bardağı: bu ile belirlenen kap, doldurma işinin belirtili nesnesidir. Bardak sözcüğüne -ı gelirken sondaki k, ğ olur.
Dolmak veya doldurmak fiilini seçip görülen geçmiş zamanda çekimleyin: Depo artık boş değil; tamamen ___.
Cevabı veya örnek cevabı göster
doldu
doldu: Cümle, deponun dolu duruma gelmesini bildirir; depo öznedir. Bu nedenle dolmak fiilinin görülen geçmiş zamanı kullanılır ve üçüncü tekil kişi için ayrıca kişi eki getirilmez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Doldurmak fiilini şimdiki zamanda çekimleyin: Ben şu anda sürahiyi ___.
Doldurmak fiilini gelecek zamanda çekimleyin: Yarın biz bu kutuları ___.
Bardak sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin: Bu ___ suyla doldur.
Dolmak veya doldurmak fiilini seçip görülen geçmiş zamanda çekimleyin: Depo artık boş değil; tamamen ___.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere bir kap ve bir form gösterin. Şimdi yapılan işi, yarın yapılacak işi ve nazik bir ricayı yazdırın. Ardından dolmak ile yeni bir cümle kurdurup hangi adın özne olduğunu açıklamalarını isteyin.