Bu B1 dersinde öğrencinin yalnızca çekim yapmasını değil, nesne ve bağlamdan anlam çıkarmasını hedefleyin. Tahtada bir daire çizin; ardından çizilmiş bir masa fotoğrafıyla aynı fiilin farklı kullanımını karşılaştırın.

Temel fikir

Fiilin kökü çiz- biçiminde kalır: çiziyorum, çizdim. Geniş zamanda çizer kullanılır; çizir biçimini kabul etmeyin. Çizeceğim ve çizeceğiz biçimlerindeki yumuşama kökte değil, gelecek zaman ekindedir. Belirtme durumunu bir daire çizmek ve daireyi çizmek üzerinden hatırlatın. Kelimenin altını çiz yönergesini tahtada uygulayarak altını çizmek söz öbeğini gösterin. Olumlu emir çiz, olumsuz emir çizme, şimdiki zamanın birinci tekil kişi olumsuzu çizmiyorum biçimindedir.

Karşılaştırılacak kalıplar
ÖzneŞimdiki zamanGörülen geçmiş zamanGelecek zamanGeniş zaman
bençiziyorumçizdimçizeceğimçizerim
sençiziyorsunçizdinçizeceksinçizersin
oçiziyorçizdiçizecekçizer
bizçiziyoruzçizdikçizeceğizçizeriz
sizçiziyorsunuzçizdinizçizeceksinizçizersiniz
onlarçiziyorlarçizdilerçizeceklerçizerler

Örnekler

  • Ben daireyi çiziyorum.
  • Öğretmen üçgeni çizdi.
  • Biz planı çizeceğiz.
  • Dedem her sabah bir kuş çizer.
  • Anahtar masayı çizdi.
  • Lütfen bu kelimenin altını çiz.
  • Şimdi resim çizmiyorum.
  • Çizgiyi cetvelle çiziyor musun?

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci Anahtar masayı çizdi cümlesini masa resmi yapmak olarak yorumlayabilir. Burada yüzeyde iz bırakma anlamı vardır. Şeklin sınırlarını çizmek ile içini boyamak arasındaki farkı da gösterin. Çiziyor musun? sorusunda soru ekinin ayrı yazıldığını denetleyin.

Kendin dene

  1. Her sabah yapılan işi geniş zamanla anlatın; boşluğa yalnızca fiili yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çizer

    çizer: her sabah ifadesi tekrarlanan işi gösterir; dedem üçüncü tekil kişidir. Öğrenci hem geniş zamanın e ünlüsünü hem kişi seçimini açıklayabilmelidir.

  2. Gelecek zamanın birinci çoğul kişi biçimini yazın: yarın odanın planını çizeceğiz.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çizeceğiz

    çizeceğiz: yarın gelecek zamanı, biz birinci çoğul kişiyi gerektirir. Kişi ekinin ünlüsünden önce gelecek zaman ekinin sonundaki k, ğ olur.

  3. Bir kişiyi masayı anahtarla çizmemesi için uyarın. Olumsuz emir biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çizme

    çizme: Tek kişiye verilen olumsuz emir, masada iz bırakmasını engellemeyi amaçlar. Çizmiyorsun cevabı ise bir durumu bildirir; uyarı işlevini karşılamaz.

  4. Öğrencinin önemli kelimenin altına çizgi çektiğini görülen geçmiş zamanla anlatın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çizdi

    çizdi: Özne üçüncü tekil kişidir ve iş geçmişte tamamlanmıştır. Kelimenin altını söz öbeği, öğrencinin sözcüğü çizmediğini, sözcüğün altına çizgi çektiğini gösterir.

Bugün kullan

Öğrencilerden alışkanlık bildiren bir çizim cümlesi, yarına yönelik bir plan ve masayı koruyan bir uyarı yazmalarını isteyin. Sonra boyamak fiiliyle çizdikleri şekli nasıl renklendireceklerini anlattırın.