Bu derste öğrencinin oluşmak fiilinin iki kullanımını ayırmasını hedefleyin: bir şeyin ortaya çıkması ve bir bütünün hangi parçalardan meydana geldiği. B2 düzeyinde anlamı, fiilin istemi ve zaman seçimiyle birlikte ele alın.
Temel fikir
Bir fikir oluştu cümlesinde ortaya çıkan şey öznedir; oluşmak geçişsizdir. Ekip dört kişiden oluşuyor cümlesinde ise bütün özne olur, bileşenler ayrılma durumu eki alır. Tabloda bu öznelere uygun üçüncü tekil kişi biçimleri vardır: oluşuyor, oluştu, oluşacak, oluşur. Öğrenciden oluş- gövdesindeki ş sesini korumasını isteyin.
| Kullanım | Biçim: mastar dışında üçüncü tekil kişi |
|---|---|
| Mastar | oluşmak |
| Şimdiki zaman | oluşuyor |
| Görülen geçmiş zaman | oluştu |
| Gelecek zaman | oluşacak |
| Geniş zaman: genel durum | oluşur |
| Öğrenilen geçmiş zaman | oluşmuş |
| Olumsuz şimdiki zaman | oluşmuyor |
| Olumsuz geçmiş zaman | oluşmadı |
| Olumsuz gelecek zaman | oluşmayacak |
| Olumsuz geniş zaman | oluşmaz |
| Olasılık | oluşabilir |
Örnekler
- Vadide sabah sis oluştu.
- Toplantıda ortak bir fikir oluştu.
- Bu desen küçük üçgenlerden oluşuyor.
- Tasarım ekibimiz dört kişiden oluşuyor.
- Bu koşullarda buz oluşmaz.
- Yeni yol açılınca burada trafik oluşabilir.
- Sanatçı renkli kâğıtlardan bir desen oluşturdu.
- Bu yüzeyde artık kabarcık oluşmuyor.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci, kendi dilinde hem meydana gelmeyi hem meydana getirmeyi anlatabilen bir fiili doğrudan aktarabilir. Desen oluştu ile Sanatçı deseni oluşturdu cümlelerinde özneyi buldurun. Oluşmak ile belirtme durumunda nesne kullanılmaz; bileşimi anlatırken üç parçayı yerine üç parçadan gerekir.
Kendin dene
Dün duvarda bir çatlak ___. Oluşmak fiilini görülen geçmiş zamanın üçüncü tekil kişisiyle çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
oluştu
oluştu: Dün sözcüğü çatlağın ortaya çıkışını geçmişe yerleştirir. Ötümsüz ş sonrasında ek t ile başlar; son ünlü u olduğu için -tu seçilir.
Bu yüzeyde artık kabarcık ___. Oluşmak fiilini olumsuz şimdiki zamanın üçüncü tekil kişisiyle çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
oluşmuyor
oluşmuyor: Yönerge olumsuz şimdiki zamanı ister; artık ile kabarcıkların eskiden oluştuğu, şimdi ise oluşmadığı anlatılır. Oluş- gövdesinden sonra olumsuz biçim -muyor ile kurulur.
Bu model üç ___ oluşuyor. (parça) Modelin bileşenlerini belirtmek için parantezdeki sözcüğe durum eki getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
parçadan
parçadan: Üç parça modelin bileşenleridir; bu nedenle ayrılma durumu gerekir. Sayıdan sonra parça tekil kalır, son ünlüsü de -dan biçimini belirler.
Sanatçı deseni dün ___. Oluşmak veya oluşturmak fiilini seçin; görülen geçmiş zamanın üçüncü tekil kişisiyle çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
oluşturdu
oluşturdu: Özne deseni yapan sanatçıdır; deseni ise belirli nesnedir. Bu yüzden geçişli oluşturmak seçilir. Oluştu kullanılsaydı özne, ortaya çıkan şey olurdu.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Dün duvarda bir çatlak ___. Oluşmak fiilini görülen geçmiş zamanın üçüncü tekil kişisiyle çekimleyin.
Bu yüzeyde artık kabarcık ___. Oluşmak fiilini olumsuz şimdiki zamanın üçüncü tekil kişisiyle çekimleyin.
Bu model üç ___ oluşuyor. (parça) Modelin bileşenlerini belirtmek için parantezdeki sözcüğe durum eki getirin.
Sanatçı deseni dün ___. Oluşmak veya oluşturmak fiilini seçin; görülen geçmiş zamanın üçüncü tekil kişisiyle çekimleyin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden yeni ortaya çıkan bir şeyi ve birkaç parçadan meydana gelen bir bütünü anlatmalarını isteyin. Ardından deseni yapan kişiyi özne yaparak oluşturmak ile bir cümle kurdurun.