Oluşmak: ontstaan en uit delen bestaan

Het idee

Bij oluşmak is wat ontstaat het onderwerp: Bir fikir oluştu. Het werkwoord heeft geen lijdend voorwerp. In Ekip dört kişiden oluşuyor is het team het geheel en noemt dört kişiden de leden. De tabel geeft de derde persoon enkelvoud: oluşuyor, oluştu, oluşacak, oluşur. De stam oluş- behoudt de ş.

Voorbeelden

• Vadide sabah sis oluştu.In de ochtend ontstond er mist in het dal.
• Toplantıda ortak bir fikir oluştu.Tijdens de vergadering ontstond een gezamenlijk idee.
• Bu desen küçük üçgenlerden oluşuyor.Dit patroon bestaat uit kleine driehoeken.
• Tasarım ekibimiz dört kişiden oluşuyor.Ons ontwerpteam bestaat uit vier mensen.
• Bu koşullarda buz oluşmaz.Onder deze omstandigheden vormt zich geen ijs.
• Yeni yol açılınca burada trafik oluşabilir.Als de nieuwe weg opengaat, kan hier verkeer ontstaan.
• Sanatçı renkli kâğıtlardan bir desen oluşturdu.De kunstenaar maakte een patroon van gekleurd papier.
• Bu yüzeyde artık kabarcık oluşmuyor.Op dit oppervlak vormen zich geen belletjes meer.

Let op

Maak onderscheid tussen Desen oluştu (het patroon ontstond) en Sanatçı deseni oluşturdu (de kunstenaar maakte het patroon). Bij oluşmak mag het patroon geen lijdend voorwerp worden. Voor de samenstelling gebruik je de ablatief: üç parçadan, niet üç parçayı.

Probeer het zelf

1. Dün duvarda bir çatlak ___. Gebruik oluşmak voor een voltooid proces in het verleden, derde persoon enkelvoud.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   oluştu

   oluştu: Dün plaatst het ontstaan van de barst in het verleden. Na de stemloze ş begint de uitgang met t; de laatste klinker u geeft -tu.

2. Bu yüzeyde artık kabarcık ___. Gebruik oluşmak in de ontkennende tegenwoordige duurvorm, derde persoon enkelvoud.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   oluşmuyor

   oluşmuyor: artık betekent hier „niet meer” en de opdracht vraagt om een ontkenning. Na oluş- heeft de ontkennende tegenwoordige duurvorm -muyor: er vormen zich geen belletjes meer.

3. Bu model üç ___ oluşuyor. (parça) Voeg de naamvalsuitgang toe aan het woord tussen haakjes: het model bestaat uit drie delen.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   parçadan

   parçadan: het model bestaat uit drie delen, dus de delen krijgen de ablatief. Na het telwoord üç blijft parça enkelvoudig; de laatste klinker geeft -dan.

4. Sanatçı deseni dün ___. Kies oluşmak of oluşturmak: voltooid proces in het verleden, derde persoon enkelvoud.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   oluşturdu

   oluşturdu: de kunstenaar maakt iets en deseni noemt het specifieke lijdend voorwerp. Daarom is de verleden tijd van oluşturmak nodig; bij oluştu zou het onderwerp zelf ontstaan.

Gebruik het vandaag

Beschrijf iets dat onlangs is ontstaan en iets dat uit verschillende delen bestaat. Schrijf daarna met oluşturmak wie een patroon heeft gemaakt.