Bu derste öğrencilerin yalnızca fiil çekimini değil, seçilen nesne ile seçeneklerin oluşturduğu grubu da belirtmeleri hedeflenir. Sınıfa birkaç kalem ve kitap getirerek aynı seçim olayını farklı zamanlarda anlattırın. Tablo, altı kişinin olumlu çekimini gösterir.

Temel fikir

Seçmek geçişli bir fiildir. Belirli nesneyi mavi kalemi seçmek, belirsiz nesneyi bir kalem seçmek üzerinden karşılaştırın. Bu kitaplardan birini seçmek yapısında bu kitaplardan seçenek grubunu, birini ise seçilen nesneyi belirtir. Öğrencilerden seçiyorum, seçtim, seçeceğim ve alışkanlık bildiren seçerim biçimlerini bağlama göre kullanmalarını isteyin. Olumsuzluk için seçmiyorum ve seçmedim, nazik rica için ayrı yazılan soru ekiyle seçer misiniz? örneğini ekleyin.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanGörülen geçmiş zamanGelecek zamanGeniş zaman
benseçiyorumseçtimseçeceğimseçerim
senseçiyorsunseçtinseçeceksinseçersin
oseçiyorseçtiseçecekseçer
bizseçiyoruzseçtikseçeceğizseçeriz
sizseçiyorsunuzseçtinizseçeceksinizseçersiniz
onlarseçiyorlarseçtilerseçeceklerseçerler

Örnekler

  • Annem mavi kalemi seçti.
  • Ben genellikle pencere kenarını seçerim.
  • Yarın filmi birlikte seçeceğiz.
  • Bu kitaplardan birini seçebilirsin.
  • Lütfen rastgele bir cevap seçmeyin.
  • Bu rengi seçmiyorum çünkü çok koyu.
  • Bir renk seçer misiniz?

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Adlardaki ünsüz yumuşamasını fiil köküne otomatik olarak uygulayan öğrenci ç yerine c yazabilir. Seçiyorum ve seçeceğim biçimlerinde kök değişmez; gelecek zaman ekinin sonundaki k yumuşar. Geniş zamanda seçirim yerine seçerim kullanıldığını da denetleyin.

Kendin dene

  1. Alışkanlık bildiren cümleyi birinci tekil kişi geniş zaman biçimiyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    seçerim

    seçerim: genellikle sözcüğü tek bir seçimden çok alışkanlığı öne çıkarır. Geniş zaman biçimi seçer- üzerine birinci tekil kişi eki -im gelir.

  2. Dünkü seçimi anlatmak için görülen geçmiş zamanın birinci tekil kişisini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    seçtim

    seçtim: dün, tamamlanmış seçimi geçmişe yerleştirir. Ötümsüz ç sonrasında geçmiş zaman eki t ile başlar; -m seçimi yapanın konuşan kişi olduğunu gösterir.

  3. Yarın yapılacak seçimi gelecek zamanın birinci tekil kişisiyle anlatın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    seçeceğim

    seçeceğim: yarın ile gelecek zamana yöneliyoruz. Seçecek biçimine ünlüyle başlayan -im eklendiğinde ekin sonundaki k, ğ olur.

  4. Seçeneklerin oluşturduğu grubu belirtmek için çoğul adı ayrılma durumuna getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kitaplardan

    kitaplardan: Boşluk, seçilen kitabı değil seçenek grubunu adlandırır; nesne zaten birini ile belirtilmiştir. Kitaplar üzerine ayrılma durumu eki -dan gelir.

Bugün kullan

Öğrencilere koltuk, film ve hediye seçenekleri sunun. Bir alışkanlık, dünkü bir seçim ve yarınki bir seçim için üç cümle yazdırın. Ardından seçenek grubunu ayrılma durumuyla eklemelerini isteyin.