Seçmek: een keuze maken uit mogelijkheden

Het idee

Een bepaald gekozen voorwerp krijgt de accusatief: mavi kalemi seçmek (de blauwe pen kiezen). Een onbepaald voorwerp kan zonder naamvalsuitgang staan: bir kalem seçmek (een pen kiezen). De groep mogelijkheden krijgt de ablatief: bu kitaplardan birini seçmek (een van deze boeken kiezen). Leer seçiyorum, seçtim, seçeceğim en voor een gewoonte seçerim. Ontkennende vormen zijn bijvoorbeeld seçmiyorum en seçmedim. In het beleefde verzoek seçer misiniz? schrijf je mi los van het werkwoord.

Voorbeelden

• Annem mavi kalemi seçti.Mijn moeder koos de blauwe pen.
• Ben genellikle pencere kenarını seçerim.Ik kies meestal de plaats bij het raam.
• Yarın filmi birlikte seçeceğiz.Morgen kiezen we samen de film.
• Bu kitaplardan birini seçebilirsin.Je kunt een van deze boeken kiezen.
• Lütfen rastgele bir cevap seçmeyin.Kies alstublieft niet zomaar een antwoord.
• Bu rengi seçmiyorum çünkü çok koyu.Ik kies deze kleur niet, want hij is te donker.
• Bir renk seçer misiniz?Wilt u een kleur kiezen?

Let op

Verander de ç van de stam niet in een c voor een klinker: seçiyorum en seçeceğim behouden hem. In de toekomende tijd wordt juist de k van de uitgang een ğ. Een gewoonte druk je uit met seçerim, niet met seçirim; seçiyorum beschrijft een keuze die gaande is.

Probeer het zelf

1. Vul “ik kies gewoonlijk” aan met de aoristus in de eerste persoon enkelvoud.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   seçerim

   seçerim: genellikle wijst op een gewoonte. Gebruik daarom de aoristusstam seçer- met -im voor de eerste persoon enkelvoud.

2. Schrijf de verleden tijd voor “ik koos” in de zin over gisteren.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   seçtim

   seçtim: dün plaatst de keuze in het verleden. Na de stemloze ç begint de uitgang voor de verleden tijd met t; -m verwijst naar de spreker.

3. Gebruik de eerste persoon enkelvoud van de toekomende tijd: morgen kies ik een cadeau.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   seçeceğim

   seçeceğim: yarın vraagt hier om de toekomende tijd. Voor de persoonsuitgang -im verandert de laatste k van seçecek in ğ.

4. Zet “boeken” in de ablatief: je kunt een van deze boeken kiezen.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kitaplardan

   kitaplardan: de boeken vormen de groep mogelijkheden; birini noemt het gekozen exemplaar. Na het meervoud kitaplar volgt de ablatiefuitgang -dan.

Gebruik het vandaag

Kies een plaats, een film en een cadeau. Schrijf een zin over je gebruikelijke keuze, een over gisteren en een over morgen. Benoem daarnaast een groep mogelijkheden met de ablatief.